نمایش جزئیات خبر / زمان مخابره خبر :1396/8/16      14:48:0    تعداد بازديد كنندگان خبر:108


نسخه چاپی| ارسال به دیگران
امر به معروف و نهی از منکر قوام یا انضباط اجتماعی
گروه اجتماعی - حضرت علی (ع) فرمودند: مردم اصلاح نمی شوند تا زمامداران اصلاح گردند و زمامداران اصلاح نمی شوند تا مردم اصلاح شوند.

 یکی از راه هایی که ضامن اجرای احکام دینی است، عمومی شدن امر به معروف و نهی از منکر در جامعه است . در فرهنگ اسلام افراد جامعه مانند سرنشینان یک کشتی هستند چنانچه یکی از آنها بخواهد دیوار کشتی را سوراخ کند همگی وظیفه دارند که مانع او شوند و گر نه همه آنها غرق خواهند شد.

بدین روی نهی از منکر برای کسی که شرایط لازم را احراز کرده یک وظیفه شرعی است و ترک آن جایز نیست. برخی به اشتباه امر به معروف و نهی از منکر را موجب سلب آزادی افراد و دخالت در امور شخصی دیگران یا عامل ایجاد اعمال وکردار خشونت آمیز می دانند حال آنکه فلسفه وجودی امر به معروف ونهی از منکر احیای احکام و فرامین الهی است .

 کنترل جامعه در جلوگیری از هرج و مرج است اگر امر به معروف و نهی از منکر با شرایط تعیین شده در احکام دینی به اجرا در آید  هیچ گاه با آزادی های فردی و سلب امنیت افراد منافات نخواهد داشت.

 امر به معروف  ونهی از منکر با رعایت شرایط آن یک تکلیف شرعی عمومی برای حفظ احکام اسلام و سلامت جامعه است و صرف توهم این که موجب بد بینی  برخی از مردم و افکارعمومی موجب بد بینی نسبت به اسلام می گردد باعث نمی شود که این و ظیفه و فریضه بسیار مهم ترک شود.  چرا که به زبانی ساده امر به معروف و نهی از منکر یعنی مردم را به کار نیک واداشتن و از کار زشت باز داشتن است.

 

 حضرت امام خمینی(ره) در توصیه ای به مردم به امر به معروف و نهی از منکر درقوام جامعه با این فرضیه الهی می فرمایند: « برخورد مردم با مسئولین باید بر مبنای امر به معروف و نهی از منکر باشد». مثلا وقتی افرادی در درون دستگاه دولتی یا خارج از آن از تخلفات قانونی مثل اختلاس از بیت المال مطلع می شوند و ظیفه دارند با رعایت شرایط و ضوابط شرعی نهی از منکر نمایند.

 

پس تکالیف افراد و بازرسانی که برای بررسی کیفیت و کمیت مأموریت محوله ودر خصوص امر انجام شده می روند جدای از و ظیفه اداری در ذات خود یک امر به معروف و نهی از منکر است و توسل به رشوه و راه های غیر قانونی برای هر عملی هر چند به منظور جلو گیری از فسادجایز نیست، بلکه اگر شرایط امر به معروف و نهی از منکر وجود نداشته باشد تکلیفی نخواهند داشت، مثلا اگر خوف داشته باشند  که در صورت مبادرت به این فر ضیه ضرری از طرف مسئو لین بالا تر متوجه آنان می شود  تکلیف آنان ساقط می شود، واین در صورتی است که این امر زمانی نباشد که تو جیهی برای این تکلیف شرعی برای خود بسازیم و از زیر بار مسئولیت شرعی امر به معروف و نهی از منکر فرار کنیم و مسامحه و قصور خویش یا عدم تو جه به این ضرورت حکم الهی را برای خود توجیه نماییم و از زیر بار مسئولیت آن فرار کنیم.

 بیاد داشته باشیم بالاترین منکرات تخلفات و جرایمی هستند که پایه های یک کشور را سست می کنند، ناامید کردن مردم ، مأیوس کردن دل های امیدوار و کج نشان دادن راه راست ، گمراه کردن انسان های مؤمن و با اخلاص، سؤاستفاده کردن از او ضاع و احوال گوناگون در جامعه اسلامی ، کمک کردن به دشمن، مخالفت کردن با احکام نورانی اسلام  و پیاده شدن مقررات اسلام تلاش برای به فساد کشاندن نسل پویا و جوان از منکرهای مهم هستند.

منکرات امروزه هم اخلاقی، هم سیاسی وهم اقتصادی است. تمامی آحاد ملت مسلمان در حفظ و حراست از احکام نورانی و روشن اسلام و سعی در گسترش و تعمیق آن در جامعه  دارای وظیفه  بزرگی برعهده دارند.

 

 امر به معروف و نهی از منکر یکی از ارکان اساسی اسلام و ضامن برپا داشتن همه فرایض اسلامی است و باید در جامعه احیا گردد و هر فردی از آحاد مردم در تأسی از فرمایش حضرت امام (ره) در گسترش نیکی و بر چیده شدن زشتی و گمراهی و فساد باید خود را مسئول احساس کند . ما هنوز تا یک جامعه کاملا اسلامی که نیکبختی دنیا و آخرت مردم را بطور کامل تأمین کند  و تباهی و کجروی و ظلم و انحطاط را ریشه کن سازد، فاصله زیادی داریم بنابراین برخورد مردم با مسولین باید بر مبنای امر به معروف و نهی از منکر باشد و این فاصله باید به همت مردم و مسئولان طی شود و پیمودن این مسیر، با همگانی شدن امر به معروف و نهی از منکر به مراتب آسان تر خواهد بود.    

توجه فرمایید که امیرالمؤمنین حضرت علی (ع) فرمودند: که مردم اصلاح نمی شوند تا زمامداران اصلاح گردند و زمامداران اصلاح نمی شوند تا مردم اصلاح شوند همچنین می فرمایند: "امر به معروف و نهی از منکر را رها نکنید در غیر اینصورت بدترین شما بر شماحاکم می شوند." امام حسین علیه السلام در نامه معروفشان به برادرش محمد حنیفیه در باره فلسفه قیامش در فرازی می فر مایند: "من برای اصلاح امت جدم رسول خدا(ص) قیام کرده ام ، می خواهم امر به معروف و نهی از منکر نمایم."

اگر در زمان زعامت و امامت حضرت ابا عبدالله الحسین (ع) بر مردم امر به معروف و نهی از منکر  تعریف و شناخته می شد، مردم خلاف بزرگان و رهبران خویش را می دیدند که در جامعه بر آنها مستولی هستند و به شیوه ای که غیر شیوه ، سنت و سیرت رسول خدا (ص) و یا علی (ع) است بر آنها حکومت می کنند و جرأت و جسارت داشتند که معروف را در مجاری حکومتی پیاده نمایند و یا اغلب این بدعت ها و سنت شکنی را ببینند و رعایت کنند یعنی به موقع امر به معروف و نهی از منکر نمایند اینطور نمی شد که از منبر رسول خدا (ص) بعد ازکمی از رحلتشان بوزینگان بالا بروند و آنان بر مردم و امت صدر اسلام مستولی شوند ومردم این همه خواری وذلت را ببینند.

البته ریشه فراموش شدن امر به معروف و نهی از منکر در زمان تعیین جانشینی رسول خدا (ص) در سقیفه بنی ساعده ایجاد شده بود و مسلمانان در برابر این بدعت های ناروا  نه تنها واکنشی نشان ندادند بلکه به نوعی نیز آن را پذیرفتند  و تا آنجا که بعد شهادت حضرت امیر علی (ع) در محراب مسجد کوفه وقتی خبر شهادت ایشان به اقصی نقاط عالم اسلام  رسید نمی گفتند : مگر علی هم اهل نماز بوده است؟ خانواده ای که  آیات متعددی خصوصا آیه تطهیر در شأن آنان نازل شده بود وحتی همین یک آیه نیز در شأن و قداست ومنزلت این خاندان کفایت می کرد.

بهر حال جهالت و عدم شناخت درست مردم ودر واقع بصیرت نداشتن آنان درهمه حال مانع ایجاد حق و عدالت بوده و هست و حتی در زمان معاویه که عمرو عاص وزیر سیّاس و مکار او بود سفارشی به معاویه دارد که اگر می خواهی بدانی که حکومت تو در آینده چگونه خواهد بود ،پایدار و پا برجاست و بدانی مردم چقدر جهل به قضایا دارند از همین الآن توسط جارچیان خویش جار بزن که: امیرالمؤمنین حضرت معاویه گفته است که منبعد خوردن کدو بدون ذبح شرعی حرام است.

 

 از فردای همان روز مردم کدو به دست در جلوی قصابی ها صف کشیدند که این دستور غیر عقلی  معاویه را اجرا کنند  و زمانی که اجتماع مردم در جلوی قصابی ها به عمرو عاص و معاویه رسید عمر و عاص به معاویه گفت خیالت راحت باشد از الآن تو و اخلاف و نسل بنی امیه سالها براین مردم حکومت خواهند کرد بگونه ای که خاندان اموی قریب نود سال بعد از معاویه بر مردم حکومت کردند  و همین مردم بعد از پنجاه و چند سال از رحلت رسو ل اکرم (ص)سر نواده او که به فرمایش حضرتش از شباب اهل بهشت وکشتی نجات امت بودند را در جنگی نابرابر از تن جدا کردند.واین همه ارمغان کژاندیشی و به فراموشی سپردن فریضه امر به معروف و نهی از منکر بوده است.

امر به معروف و نهی از منکر در قرآن کریم

 به طور کلی می توان گفت که ریشه و کلیت احکام شرعی را باید در قرآن کریم و شرح تفصیل شاخه های آن را در سنت حسنه اهل بیت عصمت و طهارت جست. همچنان که در قسمت قبل ودر مقدمه بیان می رشود. قرآن کریم  در آیه های فراوانی به فریضه امر به معروف  ونهی از منکر اشاره کرده است بعنوان نمونه در آیه 114سوره آل عمران می فر ماید: "یؤمنون بالله و الیوم الآخر ویأمرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و یسارعون فی الخیرات و اولئک من الصالحین." مؤمنان کسانی هستند که به خدا و روز واپسین ایمان می آورند امر به معروف ونهی از منکر می کنند ودر انجام کارهای نیک از همدیگر پیشی می گیرند  و آنها از صالحانند.

از مجموع آیات قرآن کریم چنین بر می آید که امر به معروف و نهی از منکر دارای اهمیت بسیار زیادی از منظر قر آن کریم می باشد وهمه آحاد جامعه اعم از دو لتمردان و عموم مردم را شامل می شود. سفارش به امر به معروف ونهی از منکر ، پیام وندای فطرت پاک انسان است ودین اسلام نیز به خاطر هماهنگی کاملی که با فطرت انسان ها دارد خدا جویان را بدان تو صیه نموده است. و به طور کلی از آیات قرآنی مندرج  در قرآن در زمینه امر به معروف و نهی از منکر می توان استنتاج نمود که :

  1. وجوب امر به معروف و نهی از منکر از بدیهیات اسلام است و کسی از مسلمانان در آن شک نکرده است.
  2. وجوب این دو فریضه در همه ادیان الهی بوده و امت های گذشته نیز بدان مکلف بوده اند .
  3. امر به معروف و نهی از منکر از شؤون پیامبری است.

 

پیامبر اکرم (ص) در رابطه با اهمیت امر به معروف و نهی از منکر فرمودند: "آیا شما را از کسانی خبر دهم  که نه انبیا و شهدا هستند ولی مردم (انبیاء و شهدا ) به مقام و مرتبت و جایگاه آنان در پیش خدا که بر منبرهایی از نور هستند غبطه می خورند سؤال شد: ای رسول خدا آنان چه کسانی هستند ؟ پیامبر فرمود : آنان کسانی هستند که بندگان خدا را محبوب خدا و خدارا محبوب بندگانش می گردانند.

 

سؤال شد: معنای محبوب گردانیدن خدا در پیش بندگان معلوم است اما چگونه بندگان خدا را محبوب خدا می گردانند پیامبر (ص) در جواب فرمود: به چیزی که خداوند متعال دوست دارد دعوت می کنند و از چیزی که خداوند متعال بدش می آید نهی می کنند پس هنگامی که بندگان خدا از او اطاعت می کنند محبوب خدا می گردند و خداوند متعال آنان را دوست می دارد."

  1. ترک امر به معروف و نهی از منکر علت نابودی جوامع گذشته بوده است.
  2. امربه معروف و نهی از منکر از حقوق متقابل مسلمانان است وافراد جامعه اسلامی در برابر آن مسئولند.
  3. زنان نیز بسان مردان مکلف به امر به معروف و نهی از منکرات هستند واین حکم علی الإطلاق بین زنان و مردان و عموم مسلمانان است.
  4. امر به معروف و نهی از منکر نیازمند کسب قدرت در جامعه است، یعنی تا ابزار قهری و حاکمیت محقق نشود امر به معروف و نهی از منکر محقق نخواهد شد. حضرت امام (ره) در جایی می فرمایند  فلسفه عملی تمام فقه حکومت است.  یعنی به فقه جامه عمل پو شانده نخواهد شد و فقه محقق نخواهد گردید إلّا اینکه ابزار قدرت در جامعه برای پیاده کردن احکام اسلامی مهیا باشد. 

 

تهیه و تنظیم:  کارشناس ارشد اجتماعی حمید رضا تقوا


انتهاي خبر // پایگاه خبری پلیس ایران

مشاهده خبر ارسال شده بعد



فهرست اخبار مرتبط


نظر شما درباره اين خبر

 


  • آخرین اخبار
  • پربیننده ترین
  • اخبار گوناگون