نمایش جزئیات خبر / زمان مخابره خبر :1396/9/14      13:23:0    تعداد بازديد كنندگان خبر:44


نسخه چاپی| ارسال به دیگران
پدیده اراذل و او باش و نقش بازدارنده پلیس
گروه اجتماعی - این افراد، محله ها و خیابان های خاصی را در قلمرو خود تعریف می کنند و از آنجا میدان مانور و یارگیری خویش را گسترش می دهند.

پدیده اذیت و آزار، اخاذی، ایجاد مزاحمت های ناموسی و اجتماعی و ایجاد ترس در شهروندان در فضاهای عمومی از نمونه های بارز جرم وکجروی است. برچسبی که به مجرمان این پدیده در مواردی الصاق می شود اراذل و او باش است.

در قوانین کیفری ایران از مجرم یا مجرمان به عنوان " اراذل و او باش " نام برده نشده است. این مفهوم در حوزه عمومی بیشتری برای کسانی به کار می رود که دارای سابقه جرایم فوق الذکر و ایجاد مزاحمت و عربده کشی در سابقه خود هستند، از این گروه در واژه علمی جامعه شناسی با عنوان " مهاجمان فضا و محله " نیز نام برده می شود که مفهوم تقریبا مناسبی برای توصیف پدیده اراذل و او باش می باشد.

این اصطلاح از سال های 1990 میلادی ( برابر 1369و 1370 شمسی ) رایج شده و عموما به افرادجوانی اطلاق می شودکه درجهانی از نا هنجاری هیجانات گم  شده اند و پرسه زنی و بیکاری از خصوصیات و ویژگی های این گروه است. این افراد، محله ها و خیابان های خاصی را در قلمرو و حوزه در اختیار خود تعریف می کنند و از آنجا میدان مانور و یارگیری خویش را گسترش می دهند.

امروزه پدیده منحوس اراذل و او باش و نقش پررنگ آن در کلان شهرها، خصوصا در تهران  نقش تیره و تاری دارد و امنیت ظاهری مردم را که با تلاش های زیاد نیرو های امنیتی و پلیس اجتماعی شکل گرفته بسیار زشت و مکدر ساخته است که نیازمند تفکر و نگاه ویژه ای بدان هستیم.

این پدیده آنقدر زشت و نا هنجار است که آموزش به محیط های خانوادگی، همسالان، همنشینان و رفع فقر فرهنگی و عدم آگاهی در خصوص این پدیده ناهنجار اجتماعی می تواند نقش پر رنگی در جلو گیری یا حداقل کاهش این نوع برخورد های زشت از سوی اراذل و اوباش داشته و نیز ضعف آگاهی مردم و قدرت قهریه در برخورد با این پدیده، می تواند نقش عمده ای در بروز آشکارتر آن داشته باشد، و پلیس به عنوان عنصر اصلی در برقراری نظم وامنیت اجتماعی باید حضوری فعال و پویا در این مهم ایفاء نموده و بتواند با دست باز در این میان عمل نماید.

در این راستا باید به خاطر داشته باشیم که بر اساس قانون آئین دادرسی کیفری و قوانین دیگر دستگاه پلیس به عنوان ضابط قضایی معرفی شده و اختیارات زیادی دارد و درجرایم مشهود قانونگذار اختیارات ویژه ای را برای پلیس پیش بینی کرده که باید متناسب با اختیارات خود از آنها در جهت منافع و رضایت مردم بیشترین استفاده را بنماید.

چرا که اعمال این گروه خشن از هتک حرمت مردم و نوامیس آنها گرفته تا عربده کشی ، قمه کشی وایجاد فضای نا امن درسطح شهر و خیابان های آنها، دزدی ، شرب خمر علنی ، حمله به مردم  که باعث تهییج رفتارهای نابهنجار بر ضد مردم می شود و موارد دیگری را نیز شامل می شود که بعضا حرکات فرادی آنها با برنامه ریزی در حد قداره کشی محله به محله تبدیل شده و عرض و ناموس  و حمیت مردم را تحت الشعاع حملات هولناک خود قرارمی دهد.

اینان در سطح شهر موجب مزاحمت برای کسبه ، مشتریان و شهروندان و مردم عادی می شوند و هر روزه در جراید و رسانه ها شاهد اعمال خلاف قانون و مجرمانه آنها می باشیم که باعث رعب و وحشت در بسیاری از مردم می شود. چون بستر رعب و وحشت و نا امنی درجامعه ایجاد می کنند و بسیاری از کارهای روزمره مردم نیز بر روی زمین می ماند و از شور و شعف و پویایی افتاده و جامعه بی تحرک می شود؛ چرا که رشد و تعالی اقتصادی دریک جامعه ای ایجاد می شود که بستر پویای امنیت اجتماعی در جامعه گسترده شده باشد وامنیت اجتماعی مقدمه ای برای پویایی و فعالیت اقتصادی لازم است.

حتی صرف حضور پلیس و پرسنل مقتدر آن  در چهار راه ها، معابر و خیابان ها (خصوصا در محله هایی که جولان اراذل و او با ش است و از دید مراجع ذیصلاح شناخته شده است.) بدون اقدامات قهری و سلبی می تواند امنیت نسبی برای مردم ایجاد کرده و زمینه را برای عرصه ومانور این گروه کم رنگ یا بی اثر نماید.

پیش گیری از جرم با توجه به اهمیت وضرورتی که وجود دارد امروزه بشدت در اولویت های نهادهای امنیتی و حمایتی قرار گرفته است. اما آنچه که کمتر بدان تو جه شده است نتایج ناخواسته بر نامه های پیشگیری از جرم در حوزه اجتماعی است به هرحال پیشگیری ازجرم بوسیله پیامد های آن است که تعریف می شود. بنابراین امروزه ارزیابی پیامدها به عنوان حوزه ای تخصصی در بسیاری از حوزه ها مورد توجه و تأکید قرار گرفته است.

یکی از مواردی که می تواند ذهن متولیان برخورد با این ناهنجاری اجتماعی  وشهروندان و آسیب دیدگان را به خود مشغول دارد انتقام اراذل و او باش بعد از آزادی از زندان است .گاهی امنیت شهروندان توسط اراذل و اوباش به طرز هولناکی مورد خدشه قرار می گیرد، و این ناامنی به حدی می رسد که شخص به طرز وحشتناکی تهدید می شود  و حاضربه شکایت از این گروه نمی شود زیرا که او آرامش نسبی و شکسته بسته اش را به شکایت از افراد شرور ترجیح می دهد و چون امنیت روانی وکالبدی و فضایی در جامعه وجود ندارد و شخص آسیب دیده به برخورد مناسب با این پدیده امیدوار نیست باخود می گوید، چندی بعد این شخص آزاد خواهد شد وآن وقت است که برای انتقام از من و خانواده ام از هیچ کاری دریغ نمی کند.

انتقام این گروه از شاکیان خود و بعد از آزادی از زندان، یکی از مواردی است که افراد را از اینکه از اراذل و اوباش شکایت کنند را باز می دارد چراکه وقتی آنها از زندان آزاد شدند دست به انتقام از شاکیان خود خواهند زد.     

چندی پیش در اخبار آمده بود که یکی ازهمسایه ها ازشرارت یکی از اراذل و او باش شکایت کرده بود و همین مسئله موجب شد تا این فرد شرور چند روز پس از آزادی از زندان لاستیک ماشین همسایه اش را که از او شکایت کرده بود با قمه پاره نماید و هر روز با اذیت جدید او و همدستان و همپالگی های وی مواجه شود.

خانواده افراد شرور نیز از لحاظ ظاهری قد بلند و هیکلی بوده واز لحاظ تربیتی نیز در خانواده ای رشد کرده و پرورش یافته اند که بیشتر بزن و بهادر بوده و در محیط خشن و عاری از الگوهای تربیتی بزرگ شده اند و دربزنگاه ها و موارد خاص نیز به حمایت از فرد خاطی و شرور برمی خیزند.

در این میان تنها کاری که از دست مردم برمی آید تماس با نیروی انتظامی است اما وقتی مأموران نیروی انتظامی به محله شرارت این افراد می آیند یا این افراد از منطقه فراری شده یا به منزل می روند، و در را بر روی خود می بندند و با توجه به اینکه مأموران حکم ورود به منزل را ندارند نمی توانند در این موارد بخصوص، کاری انجام دهند و همین مسئله باعث می شود که ماجرای دستگیری این اشرار  شبیه پازلی باشد که اجزای آن کامل نباشد؛ و این افراد در ساعات و روزهای بعد به عربده کشی وتهدید همسایه ها روی می آورند و به دلیل ترس از عواقب کار وکناره گیری از درد سرهای احتمالی، اغلب مردم رغبتی به طرح شکایت از اذیت و آزارهای اراذل و اوباش در محل های خود نشان نمی دهند. گاهی اوقات هم کسانی که شجاعت به خرج می دهند و طرح شکایت می کنند ممکن است که تهدید سختی شوند و شکایت خود را پس بگیرند.

هرچند که مأموران نیروی انتظامی این اطمینان را به شهروندان می دهند که مزاحمت از سوی اراذل و او باش توسط دستگاه قضایی ونیروی انتظامی به سرعت وشدت تمام مورد برخورد ورسیدگی قرارخواهد گرفت وجایی برای نگرانی از آینده شکایت برای خانواده ها وجود نخواهد داشت اما مردم می گویند بعد از آزاد شدن این اشرار مشکلاتی برایشان فراهم خواهد شد.

به هر حال اطمینان به دستگاه قضایی و نیروی انتظامی باید چنان به وجود آید که مردم خود حاضر باشند، داوطلبانه با پلیس همکاری کنند  خوشبختانه همکاری مردم در جامعه خوب و مناسب است و می بایست این همکاری به اوج خود رسد تا هر شخص خود پلیس آن جامعه باشد و در یک حرکت جمعی جلوی اراذل و اوباش ها گرفته شوند، و حرکات شنیع و نا بهنجار آنها را قطع کنند. مهم آن است که همه برنامه ها و عملیات در راه هدف اصلی یعنی پاک شدن فضای جامعه از اراذل و او باش باشد و فضای عمومی سالم برای زندگی آرام بخش فراهم شود، چرا که طرح پلیس دراین زمینه ها ضربتی و موقتی است که هرچند پیامدهای مطلوب درکوتاه مدت برای مردم دارد، اما فضای جامعه برای مانور و عرض اندام این گروه همیشه باید ملتهب و پر از استرس و جلوگیری از اعمال این گروه با قوای قهریه باشد تا زمینه برای امنیت اجتماعی مردم فراهم شود.

چراکه استراتژی ها و برنامه های عملیاتی پیشگیری از جرم نه تنها از جرم و بزه دیدگی پیش گیری می کنند بلکه در سطح خرد امنیت واحساس امنیت عمومی و اجتماعی شهروندان و آحاد مردم را افزایش می دهند و منجر به ارتقای کیفیت زندگی آنها شده و در سطح کلان نیز منجر به تقویت انسجام اجتماعی آحاد مردم و نظم عمومی وکمک به توسعه پایدار کشورها خواهد شد.

اگر مردم در جامعه خود احساس امنیت کنند و آن را لازمه ارتقاء رندگی اجتماعی خود بدانند خودشان داو طلبانه در ایجاد امنیت اجتماعی وعمومی مشارکت فعال خواهند داشت.اما حلقه مفقوده در این میان نقش دستگاه قضایی در برخورد با این متجاهرین به فسق و فجور است . پلیس در ادوار مختلف ثابت کرده که توانایی برخورد با این هنجار شکنان را دارد و می تواند در ظرف یک روز آنها را در سطح شهر جمع آوری کند. اما مشکل عمده اینجاست که این اشرار با چند روز اقامت در ندامتگاه ها مجددا با یک تعهد صوری دوباره در صحنه اجتماعی وارد شده و با جرم های دیگری در سطح شهر جولان داده ومردم را تهدید می نمایند. اگر چنانچه حلقه ارتباط بین مردم ، پلیس و دستگاه قضا تکمیل شده و آمو زش های همگانی در این را ستا به مردم داده شود احساس امنیت مردم تکمیل شده و دیگر شاهد جولان کمتر این نیرو ها و بزهکاری آنها در سطح جامعه خواهیم بود. 

 

نویسنده: کارشناس ارشد اجتماعی حمید رضا تقوا


انتهاي خبر // پایگاه خبری پلیس ایران

مشاهده خبر ارسال شده بعد



فهرست اخبار مرتبط


نظر شما درباره اين خبر

 


  • آخرین اخبار
  • پربیننده ترین
  • اخبار گوناگون