نمایش جزئیات خبر / زمان مخابره خبر :1396/12/15      16:20:0    تعداد بازديد كنندگان خبر:234


نسخه چاپی| ارسال به دیگران
حاشیه نشینی و آسیب­ های اجتماعی
گروه اجتماعی _ تحقیقات نشان می ­دهد، مناطق حاشیه نشین به دلیل بافت ناهمگون اجتماعی ، فرهنگی از جرم خیزترین مناطق شهری محسوب می­ شوند به همین دلیل از این مناطق به عنوان « جزیره های آسیب » نام می برند.

از دیرباز ثابت شده، تبهکاری در شهر به نسبت تبهکاری در روستا خیلی بالاتر است. (کسن، 1385: 115) مطالعه نواحی و مناطق حاشیه نشینی و سکونت گاه های غیررسمی که از آن تحت عنوان چالش شهری نام می برند، از جمله مباحث و موضوعاتی است که در صدر مسایل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جهان، به ویژه در ممالک در حال توسعه است.

حاشیه نشینی و اسکان غیررسمی، مسئله ای گذرا و با ابعاد محدود نبوده و توافقی بر بقای باز تولید و بسط آن وجود دارد که حاکی از عدم کفایت راه حل ها و سیاست­ های متداول شهری است و رهیافت ها و اقدامات نوینی را می طلبد. (صرافی، 1381: 5)

حاشیه نشینی زاییده رشد شهرنشینی ناهمگون است، فقر اقتصادی و عدم دسترسی مهاجران به مشاغل متعارف رسمی شهری موجب می­ شود آنان مکان­ هایی را برای زندگی برگزینند که اغلب فاقد هرگونه تسهیلات شهری هستند و عمدتاً غیرقانونی و خارج از ضوابط ساخته می­ شوند، این مناطق بیش از سایر مناطق شهر مخفیگاه انواع فعالیت­ های غیرقانونی است و اغلب با جرایم بیشتری نسبت به مناطق درونی شهر رو به رو هستند.

حاشیه نشینی علاوه بر اثرات کالبدی، فیزیکی و ایجاد ناهمگونی در سیمای شهر، دارای تأثیرات اجتماعی و فرهنگی نیز می باشد؛ تحقیقات نشان می­ دهد که مناطق حاشیه نشین به دلیل بافت ناهمگون اجتماعی - فرهنگی از جرم خیزترین مناطق شهری محسوب می­ شوند، برهمین اساس از مناطق حاشیه نشین به عنوان « جزیره های آسیب » نام می برند.

از دیدگاه برنامه­ ریزی شهری، حاشیه نشینی به توسعه شهری اطلاق می­ شود که بدون برنامه­ ریزی، هدایت، کنترل و بدون رعایت مقررات شهرسازی توسط مردم ایجاد می­ شود.

حاشیه نشینی از نظر جنبه­ ها بر 3 نوع است:

1- حاشیه نشینی اجتماعی

در این نوع حاشیه نشینی، افراد از نظر ویژگی­ های اجتماعی مثل زبان و رفتار احساس حاشیه­ ای دارند؛ این امر در میان مهاجرانی که از نظر نژاد، قوم، مذهب و حتی طبقه با ساکنان مقصد متفاوت­ هستند، بیشتر به چشم می­ خورد.

احساس حاشیه­ ای باعث می­ شود تا مهاجران احساس بی­ هویتی کنند و در دوراهی قرار گیرند، در این موقع با تشکیل گروه­ ها و دستجاتی، سعی در مخفی نگاه دانستن ویژگی حاشیه­ ای خود دارند.

2- حاشیه نشینی اقتصادی

درآمد پایین، مهارت پایین، تحصیلات پایین، مشاغل پایین و کاذب از ویژگی های حاشیه نشینی اقتصادی است.

3- حاشیه نشینی سیاسی

این نوع حاشیه نشینی ناشی از فقدان مشارکت آنها در ساخت­ های نهادی نظام سیاسی است.

اوصاف عمومی نواحی حاشیه نشینی

1- چهره نامطلوب شهری 2- پایین بودن بهداشت عمومی 3- پایین بودن سلامت روانی و جسمی 4- فقدان شغل مناسب و درآمد کافی 5- وجود خرده فرهنگ متعدد 6- تراکم بالای جمعیت 7- ضعف امکانات رفاهی و آموزشی 8- گستردگی فقر 9- گسترش مواد مخدر و اعتیاد 10- خاستگاه انحرافات و جرایم و تبعات منفی حاشیه نشینی.

پیامد و تبعات حاشیه نشینی

1- حاشیه نشینی، چالشی فراروی توسعه پایدار شهری

یکی از آثار و پیامدهای توسعه فیزیکی ناموزون و نامتعادل شهری، حاشیه نشینی در شکل غیرقانونی است.

اسکان غیر قانونی به سبب گسترش فقر و نیز به مخاطره انداختن محیط زیست و تحمیل هزینه های سنگین برای حل مشکلات تهدیدی جدی برای پایداری و انسجام جامعه شهری تلقی شده است؛ نه تنها هیچ کدام از رهیافت­ های توسعه پایدار و استراتژی توسعه شهری را در وضعیت حاشیه نشینی نمی­ بینیم، بلکه حاشیه نشینی باعث افزایش میزان جرم و آسیب­ های شهری می­ شود.

2- حاشیه نشینی و افزایش جرم

در محلات حاشیه نشین همان قدر که امکان ارتکاب جرم و جنایت در آن زیاد است، به همان اندازه رقم سیاه بزهکاری (Dark Number) در آن موجود است.

نتیجه گیری

حاشیه نشینی به عنوان مقوله ای چند وجهی بر بستری از تعاملات حاصل از تاثیر و تاثرات از مولفه های متعدد ظاهر می شود که در حقیقت می توان، آن را یک نوع محرومیت خواند. آنچه باعث به وجود آمدن و رشد روز افزون آن می شود، فراموش کردن اقشار ضعیف در برنامه ها، ضعف مدیریت در تشخیص درست و به هنگام و نیز ارایه راه حل مناسب و سودبخش برای آحاد جامعه است ؛ این پدیده یک مسئله اجتماعی است و برای درک آن نیز باید دیدگاهی جامع نگر داشت.

راهبردهای پیشگیری

سیاست­ ها و اقدامات پیشگیرانه­ ای که اتخاذ آن در مناطق حاشیه نشینی به سلامت محیط اجتماعی این مناطق و کاهش نرخ جرم و آسیب­ های اجتماعی می­ انجامد.

1- افزایش تدابیر امنیتی ، نظارتی و رسیدگی مستمر نهادها و موسسات ذیربط دولتی از محلات حاشیه نشینی.

2- توانمندسازی محلات حاشیه نشینی و اجرای طرح واکسیناسیون محیطی و اجتماعی در مقابل جرم و آسیب های اجتماعی.

3- جلوگیری از گسترش ساخت و سازهای غیر مجاز در مناطق حاشیه­ ای شهر.

4- کاهش ضریب احساس محرومیت در میان حاشیه نشینان.

5- ارتقاء نرخ سواد و فرهنگ شهرنشینی ساکنین محلات حاشیه نشینی.

6- ساماندهی وضع اشتغال و رفع بیکاری مناطق حاشیه نشین.

7- ساماندهی محلات حاشیه نشینی با محوریت رفع محرومیت­ ها و فقر حاکم بر آن.

8- توزیع عادلانه امکانات و خدمات شهری بین شهروندان و حاشیه نشینان.

منابع

- انصاری، عبدالمعبود(1369) ایرانیان مهاجر در ایالات متحده - پژوهشی در حاشیه نشینی دوگانه، ترجمه دکتر ابوالقاسم سری، تهران: نشر آگاه.

- پیران، پرویز(1366) شهرنشینی شتابان و ناهمگون، اطلاعات سیاسی و اقتصادی، شماره پانزدهم.

- شکوئی، حسین(1365) جغرافیای اجتماعی شهرها، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی.

- صرافی، مظفر(1381) به سوی نظریه­ ای برای سازماندهی اسکان غیررسمی، فصلنامه هفت شهر، شماره هشتم، تهران: انتشارات سازمان عمران و بهسازی.

- مهاجرین ، رضا(1387) تأثیر حاشیه نشینی بر میزان بزهکاری در کلان شهرها، تهران: انتشارات جنگل.

نویسنده: سرتیپ دوم پاسدار مهدی معصوم بیگی- فرمانده انتظامی استان اصفهان


انتهاي خبر // پایگاه خبری پلیس ایران

مشاهده خبر ارسال شده بعد



فهرست اخبار مرتبط


نظر شما درباره اين خبر

 


  • آخرین اخبار
  • پربیننده ترین
  • اخبار گوناگون