نمایش جزئیات خبر / زمان مخابره خبر :1397/2/24      14:58:0    تعداد بازديد كنندگان خبر:308


نسخه چاپی
25 اردیبهشت؛ روز بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی طوسی
گروه اجتماعی - در ایران روز 25 اردیبهشت ماه به نام روز بزرگداشت فردوسی نام گذاری شده است. هر سال در این روز آیین های بزرگداشت فردوسی و شاهنامه در دانشگاه ها و نهادهای پژوهشی و آموزشی کشور برگزار می شود.

 حکیم ابوالقاسم فردوسی طوسی (329 تا 416 ه/ق درطوس) شاعر حماسه سرای ایرانی و سراینده شاهنامه، حماسه ملی ایران است، برخی از ادبا و فردوسی شناسان داخل و خارج او را بزرگترین سراینده شعر پارسی گو دانسته اند که از شهرت جهانی برخوردار است؛ فردوسی را حکیم سخن و حکیم طوس نیز گفته اند.

طوس یک منطقه ای از ایران زمین در شمال خراسان بزرگ ایران و معمور و آبادان آن زمان بوده و به ادیب پروری و دانشمند پروری درآن روزگار شهرت داشته است بنابراین چنانچه او را حکیم طوسی خوانند که برای اعتلای نام ایران زحمت زیادی کشید، بیهوده نبوده است.

فردوسی درتدوین دیوان شاهنامه زحمات زیادی کشید و در هیچ کجای شعرش از واژه استقراضی زبان بیگانه خصوصا زبان عربی که درتاریخ آن روزکاملا با زبان پارسی درآمیخته و ممزوج شده بود استفاده نکرد؛ خودش در این زمینه سروده است:

           بسی رنج بردم در این سال سی      عجم زنده کردم بدین پارسی

           پی افکندم از نظم کاخی بلند         که از باد و باران نیابد گزند

           نمیرم از این پس که من زنده ام     چو تخم سخن را پراکنده ام

           نگاه کن سحرگاه که بشنوی          زبلبل سخن گفتن پهلوی

           به رنج اندر آری تنت را رواست      که خود رنج بردن به دانش سزاست

 حکیم به کسی گفته می شد که بر همه دانش روز تبحر داشت

این استاد بزرگ و بی بدیل حکیم "ابو القاسم منصوربن حسن فردوسی" مشهور به ابو القاسم فردوسی، حماسه سرای بزرگ ایران و یکی ازشاعران مشهور عالم و ستاره درخشان آسمان ادب فارسی و از مفاخر نامدار ملت ایران است؛ محل تولد وی قریه "پاژ" از قراء ناحیه طابران یا طبران طوس بود. همانجا که امروز آرامگاه اوست.

فردوسی درآن دهه در سال 329یا 330 هجری در خانواده ای از طبقه دهقانان چشم به جهان هستی گشود. چنان که در تاریخ آمده است دهقانان یک طبقه از مالکان بوده اند که از دوره ساسانیان در ایران زندگی می کردند. اینان در حفظ نژاد و نسب  و تاریخ و رعایت آداب و رسوم ملی، تعصب و سخت گیری خاصی می کردند و به همین سبب است  که هر وقت در اوایل دوره اسلامی کسی را دهقان نژاد می دانستند مقصود صحت نژاد ایرانی او بود و نیز به همین دلیل است که در متون فارسی پیش از مغول «دهقان» به معنی ایرانی در مقابل ترک وتازی استعمال می شده است.  

فردوسی در این دوره حساس تاریخی همه منافع و سودهای مادی خود را به کناری نهاده و وقتی تاریخ میهن خود و افتخارات گذشته آن را در خطر نیستی و فراموشی دید زندگی خود را به احیاء تاریخ گذشته سرزمینش مصروف داشت و از  فصاحت و بلاغت معجزه آسای خود در این راه یاری گرفت.

این حکیم فرزانه اعتقاد داشت ملتی که بدون هویت تاریخ و گذشته خود است، ملتی ریشه دار نیست تا به فرهنگ و تاریخ خویش ببالد، او ملت فاقد هویت و حافظه تاریخی را ملت بدون اصل و نسب می دانست؛ ملتی که تاریخ مدون گذشته را نداشته باشد مانند کسی است که حافظه تاریخی خویش را گم کرده و در این راه هیچ استدلالی بدون سندیت تاریخی نمی تواند او را پا بر جا نگه دارد.

برخی تذکره نویسان در شرح حال فردو سی نوشته اندکه او به تشویق سلطان "محمود" به نظم شاهنامه پرداخت! علت این اشتباه آن است که نام "محمود" در نسخه موجود شاهنامه که دومین شاهنامه فردوسی است توسط خود شاعرگنجانده شده و نسخه اول شاهنامه (که منحصر بود به منظوم ساختن متن شاهنامه منصوری ) موقعی آغاز شده بود که هنوز 19 سال از عمردولت سامانی باقی بود و اگر فردوسی تقدیم منظومه خویش را به پادشاهی لازم می شمرد، ناگزیر به درگاه آن سلطان که خریدار این گونه آثار بودند روی می نمود نه به در گاه سلطانی که هنوز روی کار نیامده بود.

"محمود غزنوی" نه تنها در ایجاد شاهنامه استاد طوسی تأثیری نداشت بلکه قصد قتل گوینده آن، به گناه دوست داشتن نژاد ایرانی و اعتقاد به تشیع را داشت!! فردوسی، آغاز زندگی خود را در روزگار سامانیان و همزمان با جنبش استقلال خواهی و هویت طلبی در میان ایرانیان سپری کرد.

شاهان سامانی با پشتیبانی از زبان فارسی عصری درخشان را برای پرورش زبان و اندیشه ایرانی آماده ساختند و فردوسی در هنر سخنوری آشکارا وامدار گذشتگان خویش و همه آنانی است که در سده سوم و چهارم هجری، زبان فارسی را به اوج رساندند و او با بهره گیری از این سرمایه توانست مطالب خویش را منظوم ودرخشان بپردازد.

فردوسی را باور بر این بود که آدمی با خرد، نیک و بد را از هم باز می شناسد  و در این راه به نیک بختی این جهان و رستگاری آن جهان می رسد؛ او افزون بر دانش های روزگار و خوانده های بسیار، مردی ژرف نگر ، آزاد اندیش، تیز بین ونکته سنج در روزهای گذشته و حال بود.

فردوسی در شمار آن شاعران نه چندان پر شمار زبان پارسی است که نجابت گفتار و پاکی سخن او آلوده نشده و حتی بیان واژهایی که زننده و نا سزا باشد از او سر نزده است، او توانست از میان انبوه دانسته هایی که در دسترس داشت، مطالبی را گزیده و گرد آوری کند که در یاد ایرانیان و ترکان هند آن زمان و حالیه درکل جهانیان زند ه بماند.

          بداند تن خویش را در نهان     به چشم خرد جست راز جهان

          خرد افسر شهریاران بود         همان زیور نامداران بود

ما نیز اکنون به عنوان سلاله ایرانیان قدیم این خرد، بصیرت و دور اندیشی فردوسی را پاس می داریم و سال و روز نکوداشت او را روزی پر یمن می دانیم که نام ایران و ایرانی را زنده کرده که رحمت برآن تربت پاک باد که به قول سعدی علیه الرحمه دیوان شاهنامه را زنده کننده ادب پارسی و ایران و ایرانی داسته است.

          چه خوش گفت فردو سی پاکزاد    که رحمت بر آن تربت پاک باد

          سیاه اندرون باشد و سنگدل        که خواهد که موری شود تنگدل

           نزن بر سر ناتوان دست زور          که روزی بیفتی به پایش چو مور

           نبخشود بر حال پروانه شمع          نگه کن که چون سو خت در پیش جمع!

تهیه وتنظیم: حمیدرضا تقوا کارشناس ارشد معاونت امور اجتماعی ناجا                                                           


انتهاي خبر // پایگاه خبری پلیس ایران

مشاهده خبر ارسال شده بعد



فهرست اخبار مرتبط


نظر شما درباره اين خبر

 


  • آخرین اخبار
  • پربیننده ترین
  • اخبار گوناگون