نمایش جزئیات خبر / زمان مخابره خبر :1397/9/13      15:11:0    تعداد بازديد كنندگان خبر:50


نسخه چاپی
خانه و خانواده از دیروز تا امروز!
گروه اجتماعی- در این روزگار که بسیاری از زوج ها از کم حرفی در خانه رنج می برند، اگر کسی هم بخواهد سخنی بگوید باید مراقب در و همسایه باشد که دیوارهای امروز هرچند موش ندارد، ولی گوش دارد.

با آمدن پاییز و سرد شدن هوا، یاد خانه های قدیمی و کرسی و دورهمی های شبانه می افتیم و افسوس آن روزها را می خوریم. روزهایی که بزرگ و کوچک خانواده گرداگردِ هم دور کرسی یا چراغ علاءالدین می نشستند و ساعت ها خوش بودند و خوش می گفتند.

اتاق های اغلب کوچک و نهایتاً 12 متری با سقف های گنبدی و چوبی و طاقچه های پراز عکس و خاطره، موجب می شد تا اهالی خانه تنگاتنگ هم نشسته و گفت و شنود کنند.

جای پدر یا بزرگتر خانواده بالای خانه و مشرف بر همه بود و مادر مهربان خانه نیز پایین کرسی گرم و دوست داشتنی می نشست و با استکان پر از چای و نعلبکی، عشق ارزانی می داشت.

سفره یکی از موقعیت هایی مکانی و زمانی ارزشمند و مهم در خانه های اصیل قدیمی با  سبک زندگی ایرانی بود که همه اعضا را گرد هم جمع می کرد و تقریباً غیبت در این پدیده غیرممکن بود.

خانه های قدیمی با تعدادی اتاق معدود، تقریبا‍ً تمام وقت اهالی خانه را در کنار هم نگه می داشت و در واقع خانه تعریفی فراتر از مکانی برای زندگی داشت.

اتاق میهمان که اغلب کمی بزرگتر و شیک تر از سایر اتاق ها بود، دری جدا از اندرونی داشت و میهمان غریبه و نامحرم بدون ورود به حریم خصوصی خانه در آن جای می گرفت.

آشپزخانه به واقع قلب خانه بود و امید را با دستان مبارک مادر در رگ های خانواده تزریق می کرد. مکانی محفوظ که تقریباً به بانوی خانه اختصاص داشت و از احترام خاصی برخوردار بود.

سماور با صدای قل قل منحصر به فردش، عطر زندگی را در فضای خانه منتشر می کرد و هر چند ساعت یکبار اعضای خانواده را دور هم جمع و شرایط را برای یک گپ خودمانی عالی فراهم می کرد. نقشی که امروز وای فای برعهده دارد؛ البته این پدیده نوظهور بیش از آنکه انسان ها را به هم نزدیک کند از هم دور کرده است.

اما این روزها کمتر می توان این خانه های گرم و این خانواده های عاشق را دید. هر چند اتاق ها بزرگتر و فضای آن شیک و مدرن شده است، ولی به هیچ وجه محلی برای گفت و شنود مهربانانه نیست و پیوندی عمیق بین اعضای خانواده ایجاد نمی کند.

خانه های نوین حریم خانه را  باز گذاشته و این موضوع در شهرک های مسکونی جدید به اوج خود می رسد و حتی خصوصی ترین صدای افراد به راحتی از دیوارهای کاغذی به گوش همسایه می رسد. به بیان دیگر در این روزگار که بسیاری از زوج ها از کم حرفی در خانه رنج می برند، اگر کسی هم بخواهد سخنی بگوید باید مراقب در و همسایه باشد که دیوارهای امروز هرچند موش ندارد، ولی واقعاً گوش دارد.

با درب هایی که دقیقاً روبروی هم باز می شوند نگاه های نامتعارف نیز به خانه ها سرایت و دیگران نیز در این حریم خصوصی شریک می شوند.

آشپزخانه های اوپن امروزی به هیچ وجه مخصوص بانوی خانه نیست و میهمانان تا انتهای مطبخ را نظاره گرند.

سفره ها معنای قدیمی خودش را از دست داده و اگر میزی هم چیده شود، حضور همه اعضای خانواده به صورت همزمان در آن ضرورتی ندارد و هر کس در اتاقش سرگرم دنیای خویش است.

اتاق های خصوصی امکان نظارت والدین بر رفتار، گفتار و تعاملات فرزندان را به صفر رسانده و می توان گفت فرزندان قبل از ازدواج به نوعی مستقل می شوند.

همه این ویژگی ها از تغییر آگاهانه یا ناآگاهانه در سبک زندگی ما به ارث رسیده است. تحولی عظیم در معماری، فرهنگ، ارتباطات و آیین زندگی ما ایرانیان که خود آثار سوء فراوانی به بار آورده و از نقش آفرینی خانواده در تربیت فرزندان، نگهداشت الگوهای فرهنگی، تقویت و انتقال ارزش ها، ترویج عشق و محبت واقعی و افزایش همبستگی افراد به شدت کاسته است.

خانه و خانواده ای که در طول عمر پناهگاه و مامن انسان در مقابل همه هجمه های سخت و سهمگین زندگی بود و سنگری برای ناملایمات روزگار محسوب می شود، حالا پایه های خود را سست و لرزان می بیند و نتایج آن در اختلافات شدید بین زوجین، آمار طلاق های رسمی و عاطفی، جایگاه و ارزش والدین و فرزندان در خانواده و آسیب های متعدد این حوزه متبلور می شود.

بخشی از این سیر تحولی نه چندان خوشایند حاصل گذر جامعه از دوران سنتی به مدرن یا همان مدرنیسم است و در فرآیند جهانی شدن باید آن را پذیرفت، اما همانطور که بارها برآن تاکید شده، می بایست در این دگرگونی سریع و برق آسا، ستون های فرهنگ بومی را حفظ و تقویت کرد تا در خلال ورود سیل آسای سبک زندگی نوین به سرعت نلرزد و فرو نریزد و تمام ارزش ها و باورهای یک ملت زیر آوار آن مدفون نشود.

وقتی این پدیده را در کنار پیشرفت و گسترش سریع تکنولوژی و فناوری های ارتباطی نوین در نظر بگیریم، نگرانی مان به مراتب بیشتر می شود.  به طور مثال با ورود گسترده اینترنت اشیاء به زندگی مردم و ساخت خانه های IT، چنانچه زمینه های فرهنگی آن فراهم نشده باشد، آسیب های بسیاری به بار خواهد آورد.

بی تردید محوریت معماری اسلامی-ایرانی و معرفی جذابیت های آن بر اساس ذائقه جامعه در طراحی و ساخت شهرک های مسکونی، ورود هنرهای نمایشی از جمله صدا و سیما و سینما برای حمایت از معماری ملی تا خانه های مجلل غربی، ترغیب مسکن سازان به این نوع معماری با ارائه تسهیلات مناسب، بررسی دقیق نقش خانه های نوین در بروز آسیب ها با پرداختن به مطالعات پژوهشی و ... در طولانی مدت می تواند فرزندان ما را از خانه های آسیب زای نوین نجات و به خانه های آرامش بخش امنیت آفرین منتقل کند.

سیدمحمد شاه چراغ، دانشجوی دکتری جامعه شناسی - سمنان


انتهاي خبر // پایگاه خبری پلیس ایران

مشاهده خبر ارسال شده بعد



فهرست اخبار مرتبط


نظر شما درباره اين خبر

 


  • آخرین اخبار
  • پربیننده ترین
  • اخبار گوناگون