نمایش جزئیات خبر / زمان مخابره خبر :1397/10/5      17:21:0    تعداد بازديد كنندگان خبر:689


نسخه چاپی
تاثیر نماز در کاهش آسیب های اجتماعی

گروه اجتماعی- انجام عباداتی چون نماز، روزه، زکات و حج دراوقاتی معین اطاعات از خداوند را به مومن یاد می دهد و باعث میش ود که همواره با خضوعی کامل درتمام کارها به خداوند متعال نظر داشته باشد.

 

خداوند در قرآن برای اینکه شخصیت مردم را پرورش دهد و آنها را به یک تعادل روحی برساند یک سری عبادات را به آنها واجب کرده است تا همیشه برای ساخت شخصیت خود د رحال تمرین و ممارست باشند. نیایش و بندگی نیاز درونی هر فرد است. قرآن شریف و سنت ائمه اطهار، به این نوع از بندگی که در قالب و شکل نماز انجام می گیرد بسیار تاکید کرده اند و از جمله واجبات الهی است که در هیچ زمان و در هیچ شرایطی نباید ترک شود، چرا که نماز سرچشمه خشوع و بندگی است و مناجات ویژه نمازگزاران با خداست. هم انسان را در برابر مشکلات اخلاقی، حقوقی و منکرات بیمه می کند و هم مشکلات مادی زندگی انسانی را از آسیب پذیری مصونیت می بخشد. عباداتی چون نماز، روزه، زکات و حج و انجام منظم این عبادات در اوقاتی معین، اطاعات از خداوند را به مومن یاد می دهد و باعث می شود که همواره با خضوعی کامل در تمام کارها به خداوند متعال نظر داشته باشد. همچنین صبر و تحمل سختی ها و جهاد با نفس و تسلط بر خواسته ها و اظهار محبت و نیکی به مردم را به او می آموزد و روحیه همکاری و همبستگی اجتماعی او را رشد می دهد. هر چه رابطه انسان با مادیات و دنیا بیشتر شده است، مشکلات و گرفتاری های او نیز افزون یافته و تنها راه خلاصی از این ورطه خود ساخته، توجه عمیق به معنویات است.

رابطه نماز و آسیب های اجتماعی

شاید برای برخی این پرسش وجود داشته باشد که چه رابطه ای بین نماز و آسیب های اجتماعی وجود داشته و نماز چگونه و با چه ساز و کاری می تواند بر کاهش و تقلیل بزهکاری و ناهنجاری ها و انحرافات اخلاقی که موجب پدید آمدن آسیب های اجتماعی می شود، تاثیر بگذارد؟

برای پاسخ به این سوال می بایستی به توصیف و تحلیل ارتباطات انسان در چهار محور ارتباط با خدا، با خود، با همنوع و با محیط پرداخت و در پایان به نقش تاثیر گذار نماز و چگونگی این فرآیند بر کاهش آسیب های اجتماعی اشاره کرد.

1-رابطه انسان با خدا

واضح است که منشا تمام انحرافات و کجروی ها و علت تمام نابسامانی ها در آسیب دیدن ارتباط نوع اول یعنی ارتباط انسان با خالق هستی است زمانی که رابطه انسان به هر دلیلی با خداوند قطع شود، اینجا نقطه آغاز انحراف و سقوط بوده و همین عامل باعث آسیب دیدن دیگر محورهای ارتباطی می شود.

فردی که به دلیل غفلت از یاد خدا، حب دنیا، آرزوهای زیاد، فراموشی مرگ، خودپرستی، خودبرتربینی، غرور و خودخواهی و ... از ارتباط با خدای خود محروم شد به طریق اولی به ارتباط خود با دیگران و با محیط پیرامون آسیب زده و شاهد بروز انواع نابهنجاری ها در حوزه فردی و اجتماعی خواهد بود.

2-ارتباط انسان با خود

نماز انسان را در محور ارتباط با خدا از قید شرک می رهاند(ایاک نعبد) و با درک عظمت او، دیگر در زندگی به بن بست نمی رسد(ایاک نستعین) در محور ارتباط با خود بندگی را شغل خود می داند (ایاک نعبد) و فقر ذاتی خود را در برابر صمدا نیت او فراموش نخواهد کرد(الله الصمد). آمار بالای خودکشی، اعتیاد و استرس و اضطراب، اختلالات روانی و ... مبین این است که ارتباط انسان با خودش نیز بهم ریخته و نابسامان است.

3- ارتباط انسان با همنوعان

در محور ارتباط با همنوعان اگر از مسلمانان باشد خود را فردی از آنها دانسته و با آنها همراه خواهد شد و از آنان جدا نمی شود(ایاک نعبد و ایاک نستعین) و از صمیم قلب به خیر خواهی برای آنان می پردازد( اهد نا الصراط المستقیم) و اگر از کافران باشند از آنها دور شده و گمراهی آنان را اعلام می دارد و از خدا می خواهد که به هیچ وجه از آنان نباشند( غیر المغضوب علیهم و لا الضالین).امروزه اگر به دیده انصاف بنگریم و آسیب های اجتماعی را واکاوی کنیم به این نتیجه مملوس دست خواهیم یافت که تمام گرفتاری های بشر بر اثر آسیب دیدن این چهار محور ارتباطی می باشد. آمارهای خشونت، پرخاشگری، قتل، سرقت، و انواع جرایم ضد بشری همه حاکی از این است که ارتباط انسان با همنوع خود بسیار آسیب دیده و نگران کننده است.

4- ارتباط انسان با محیط

انسان در محور ارتباط با محیط، موجودات را آیات پروردگار دیده و تمام زیبایی های را به خدا نسبت می دهد و دست خدا را در تدبیر عالم به وضوح می نگرد (الحمد الله رب العالمین). بدین سان نماز آگاهانه، خالصانه و عاشقانه می تواند باعث جلوگیری، درمان و کاهش آسیب های اجتماعی شود. خشکاندن چاه ها و قنات ها، سدهای بی رویه، از بین بردن گونه های جانوری، آتش زدن جنگل ها و قطع درختان و صدها نمونه از این دست نشان دهنده آنست که ارتباط انسان با محیط پیرامون خود نیز بسیار آشفته و نگران کننده است

این تنها بخشی از آسیب های اجتماعی است که بر اثر قطع ارتباط با خالق هستی برای فرد و جامعه بوجود می آید که بایستی فکری عاجل و تصمیمی بزرگ برای جلوگیری از رشد فزاینده این آسیب ها در جامعه جهانی کرد. دیگر بر کسی پوشیده نیست که هر چه رابطه ی ما با مادیات و دنیا بیشتر شده، از آن طرف مشکلات و گرفتاری ها ما نیز افزون شده و تنها راه خلاصی از این ورطه خود ساخته، توجه عمیق به معنویات و عوامل ذکر و یاد خداست چرا که تنها با یاد خدا دل ها آرام گرفته و جامعه بشری به سمت کمال به حرکت در خواهد آمد.

اما کدامیک از دستورات خداوند می تواند به تنهایی ارتباطات آسیب دیده چهارگانه انسان را سامان داده و بهبود بخشد و او را از بحران پیش رو نجات دهد؟ با عنایت به آیات قرآنی و تاکید اهل بیت علیهم السلام تنها فریضه ای که می تواند در این شرایط به کمک انسان آمده و او را از منجلاب خود ساخته رهایی بخشد اقامه نماز است.

تاثیر نماز در پیشگیری و کاهش درمان آسیب های اجتماعی

نماز فریضه ای است که در تمام ادیان وجود داشته است. در دین اسلام نماز به صورت نماز های یومیه، مستحبی و دیگر نماز ها می باشد. در ادیان دیگر، برای مثال در دین مسیحت، حضرت عیسی در گهواره می فرماید :«خدایم مرا به نماز و زکات سفارش کرده است.» و در دین حضرت ابراهیم خلیل الله، حضرت ابراهیم همسر و کودک خویش را در بیابان داغ مکه، آن هنگام که هیچ آب و گیاهی نداشت ، برای به پا داشتن نماز مسکن داد. در اسلام والاترین فریضه بعد از ولایت که مسلمین بایدآن را ادا کنند، نماز است به گونه ای که دیگر اعمال انسان از جمله، نیکی به دیگران ، صدقه و ... با شرط قبولی نماز مورد قبول حق تعالی قرار می گیرد.

پیامدهای اجتماعی نماز

مهم ترین پیامدهای اجتماعی دین، حفظ همستگی و وفاق اجتماعی، تقدم منافع مهم جمعی بر منافع شخصی، اعتراض به وضع موجود و دعوت به وضع مطلوب و کنترل افراد جامعه می باشد. این کارکردها در تحقق آزادی و عدالت اجتماعی مؤثرند. مهمترین اثر نماز از منظر قرآن بازدارندگی از فحشا و منکر است. نماز، انسان را به یاد حضور خداوند می اندازد و بدین سان بهترین بازدارنده از کارهای ناشایسته می باشد. این بازداری بسته به رعایت شرایط نماز و کیفیت اقامه آن، دارای مراتب است. هر چه روح نماز بیشتر بر زندگی حاکم باشد، این نقش قوی تر خواهد بود.از دیگر سو، نقطه مقابل عدالت و آزادی- یعنی ظلم، جور و ....- از مصادیق بارز منکر می باشد و عقل سلیم و شارع مقدس آن را ناپسند شمرده اند. بدین روی نماز ما نفی ظلم و جور، در تحقق عدالت و آزادی مؤثر می باشد.

بنابراین از یک طرف نماز نقش به سزایی در تأمین آزادی و عدالت اجتماعی دارد و از طرف دیگر، بدون اعتقاد به خداوند و بندگی او و کنترل درونی، تحقق نمی یابد. کنترل درون نیز بدون اقامه نماز، ناقص است.

نماز از بهترين طاعات و عباداتی است که اگر مقبول درگاه حق باشد همه‌ي عبادات نيز قبول است و اگر مردود گشت همه­ی آن‌ها مردود است.

راهی ارزان و ساده در پیشگیری از آسیب‏‌های اجتماعی

آسیب‏‌های اجتماعی با توجه به تغییر و تحولات جامعه نیز تنوع بیشتری پیدا کرده اند و بیشتر نسل نو، جوانان و نوجوانان کشور را تحت تأثیر قرار می‏‌دهند.

راه درمان را نیز خداوند متعال به جامعه نشان داده است، راهی ارزان، ساده و با مدت زمان کم تحت عنوان نماز که خداوند در دو آیه از قرآن نقش نماز در پیشگیری از آسیب‏‌های اجتماعی را فرموده‏‌اند.

إِنَّ الْإِنسَانَ خُلِقَ هَلُوعاً-إِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعاً- وَ إِذَا مَسَّهُ الْخَیْرُ مَنُوعاً- إِلَّا الْمُصَلِّینَ –(المعارج/19-22))،دراین آیه اشاره می ‏‌شود که انسان بی‎صبر و حریص آفریده شده است که نشانه حریص بودن دو چیز است: 1- جزع به هنگام سختی 2- بخل هنگام کامیابی.

بسیاری از ناهنجاری‏‌های اجتماعی که از مصادیق منکرات می‏‌باشند، ریشه در حرص و بخل است که طبع مادی انسان به سوی آنها میل دارد که اگر مهار نشود منجر به بروز منکرات و شیوع بسیاری از آسیب‏‌های اجتماعی می‏‌شود. در بسیاری از سرقت‏‌ها، اعتیاد، طلاق، قتل‎ها، زندان‏‌ها، فرار از خانه و خود فروشی ناشی از عدم تحمل و جزع در زمان تنگدستی و سختی و یا مواجهه با مشکلات خانوادگی، اقتصادی و اجتماعی بوده که به دلیل پایین آمدن آستانه تحمل می‏‌باشد و یا به دلیل بخل هنگام کامیابی با زیاده‏‌خواهی‏‌ها، چشم و هم چشمی، خودخواهی‏‌ها، عدم توجه به محرومین و نیازمندان زمینه بروز آسیب‏‌های اجتماعی را فراهم می‏‌آورد. که راه درمان آن نماز و یاد خدا می‏‌باشد که با مداومت می‏‌تواند اضطراب‏‌ها و تشویش‎ها را از انسان دور و راه نجات از اخلاق ناپسندیده و باعث پیشگیری از آسیب‏‌های اجتماعی شود.

خداوند متعال یک میزان و ترازویی را به عنوان نماز قرار داده است، چنانچه کفه ترازو به سمت فحشاء و منکرات سنگینی کند، نشان از تضییع نماز در جامعه و چنانچه کفه ترازو به سمت کاهش فحشاء و منکرات سنگینی نماید، نشان از بزرگداشتن و ادای حق نماز در جامعه است. چنانچه به موضوع نماز به عنوان یک اولویت و ضرورت و نسخه شفابخش و حلال مشکلات در آسیب‏‌های اجتماعی نگریسته شود، در آینده‏‌ای نزدیک قطعاً شاهد کاهش آسیب‎های اجتماعی خواهیم شد.

 

تهیه و تنظیم: سرتیپ دوم پاسدار مهدی محمودی؛ فرمانده انتظامی استان قزوین


انتهاي خبر // پایگاه خبری پلیس ایران

مشاهده خبر ارسال شده بعد



فهرست اخبار مرتبط


نظر شما درباره اين خبر

 


  • آخرین اخبار
  • پربیننده ترین
  • اخبار گوناگون