نمایش جزئیات خبر / زمان مخابره خبر :1397/10/17      7:40:0    تعداد بازديد كنندگان خبر:258


نسخه چاپی
بررسی رابطه بين سرقت و افزايش نرخ بيكاري
گروه اجتماعی - در حوزه جامعه شناسي، سرقت به عنوان يك كج رفتاري دسته بندي مي شود که پژوهش هاي جامعه شناختي در مورد عوامل اجتماعي تأثيرگذار بر ارتكاب سرقت، بيانگر آن است كه بين سرقت و افزايش نرخ بيكاري، فقر، بالا رفتن مخارج زندگي و تغييرات سريع در الگوهاي مصرف رابطه معني دار و مثبت وجود دارد.

موضوع سرقت با توجه به ماهيتش طيف وسيعي از انواع سرقت ها را شامل مي شود و علاوه بر اينكه علل مشتركي در شكل گيري آن نقش دارد؛ داراي يكسري عوامل اختصاصي نيز مي باشد.

پژوهش هاي جامعه شناختي در مورد عوامل اجتماعي تأثيرگذار بر ارتكاب سرقت بيانگر آن است كه بين سرقت و افزايش نرخ بيكاري، فقر، بالا رفتن مخارج زندگي و تغييرات سريع در الگوهاي مصرف، تغيير در هرم سني و جواني جمعيت و تراكم جمعيت مهاجر و جا به جايي جمعيت رابطه معني دار و مثبت وجود دارد.

در حوزه روان شناختي، علل شخصيتي از جمله روحيه زياده خواهي همراه با شرايط ساختاري از جمله نبود فرصت هاي اجتماعي براي برآورده شدن نيازهاي اساسي باعث مي شود كه فرد دست به سرقت بزند و بطور كلي سرقت نوعي از كج رفتاري است كه زاييده تركيبي از عوامل و علل فردي- شخصيتي، اقتصادي و تربيتي مي باشد.

در این راستا بررسي وضعيت سرقت در شهرستان بجنورد نيز بيانگراين موضوع است كه به دليل فردگرايي و عدم شناخت متقابل افراد از يكديگر و كم شدن نظارت و كنترل مداوم خانواده‌ها بر اعضاء و انگيزه هاي تأثيرگزار فردي-شخصيتي، نابرابري هاي اقتصادي و رشد تدريجي تحولات فردي، اجتماعي و اقتصادي موجب شود تا اين شهر با روند جريانات و مسايلي از جمله وجود برخي عوامل همچون گسترش حاشيه ها، اختلاف طبقاتي، مشكلات مالي و اقتصادي و ايجاد فرصت هاي محيطي و مكاني همچون فضاهاي نامناسب شهري، محلات ناامن، كمبود و عدم پيش بيني پاركينگ در سطح خيابان ها و ساختمان هاي مسكوني و تجاري مواجه باشد كه به نوبه خود شهر بجنورد را با سرقت هاي خرد همچون سرقت منزل، مغازه، سرقت از داخل خودرو مواجه نموده است.

توجه به پيامدهاي گسترش ارتكاب سرقت بالاخص در 9 ماهه 1397 در شهر بجنورد كه اهم آنها مي تواند ايجاد ناامني مالي و جاني در شهروندان، تضعيف انگيزه هاي كسب درآمد مشروع و نيز از بين رفتن اعتماد اجتماعي افراد نسبت به يكديگر باشد، جرم سرقت را در شهرستان بجنورد يك مسئله اجتماعي مطرح کرده است.

اگرچه اقدامات انتظامي و امنيتي فرماندهي انتظامي استان از نظر كشف سرقت ها و دستگيري و برنامه هاي سازمان ها و نهادهاي مجري و مسئول تا حدودي در تعديل وقوع جرم سرقت موفق بوده ولی نیازمند رویکردی دیگر برای به صفر رساندن این جرم در شهر بجنورد می باشد.

اهداف علمی تحقیق

هدف پژوهش حاضر، بررسی عوامل اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی موثر در علل بوجود آمدن جرم سرقت؛ و بررسی کشف زمینه های موثر در وقوع سرقت و بررسی و تحلیل علل و عوامل فردی، جامعه شناختی و روانشناختی موثر بر وقوع سرقت و یافتن راهکارهای جدید، موثر برای کاهش پدیده سرقت است.

 

روش تحقیق

مطالعه موردي يكي از مرسوم ترين روش ها در پژوهش هاي كيفي است. به عقيده "موريس دورژه" اصطلاح مطالعه موردي معرف دو چيز است كه در عمل با هم اختلاف دارند. نخست با موضوع بر سر تحليل ژرف رفتار يك فرد است، چه از راه سندهاي شخصي و چه از راه مصاحبه ها و خاطرات، اين معني اصلي و دقيق مطالعه موردي است. دوم در معناي گسترده تري، مطالعه موردي را به هر گونه بررسي تك نگاري كه درباره يك حادثه يا يك تصميم، يا درباره يك مورد خاصي انجام مي شود، اطلاق مي كنند. "گودو هلت" معتقدند كه بر اساس مطالعه موردي هر واحد اجتماعي همچون يك كل به حساب مي آيد اين واحد مي تواند يك فرد، يك سازمان، يك خانواده يا يك جامعه باشد(گودو هلت، 1956 به نقل از ساروخاني، 1373: 296).

از اين روی، مطالعه موردي بيشتر به روش كيفي و با تأكيد فرآيندها و درك و تفسير آنها انجام مي شود. در این پژوهش مصاحبه‌های عمیقی با 7 نفر از دستگیر شدگان [که جرمشان سرقت بوده است] به شیوه روایتی انجام شده است. شیوه نمونه‌گیری بنا به ماهیت مطالعه(ژرفا نگر بودن) به صورت هدفمند و گزینشی بوده است.

در این مطالعه ضمن اشاره به فرآیند شکل گیری سرقت، به طور جداگانه به زمینه‌ها، عوامل وقوع جرم و در نهایت پیامدها، اشاره شده و در پایان هر مصاحبه، جمع‌بندی از آن نیز ارائه گردیده است. که مهمترین شاخص‌های تاثیرگذار در هر حوزه مشخص گردیده که به شرح ذیل می باشد:

- حوزه اجتماعی شاخص‌هایی همچون: تحصیلات-اعتیاد-گروه همسالان

- حوزه اقتصادی عواملی همچون: فقر- بیکاری- تورم

- حوزه روانشناسی عواملی همچون: آشفتگی خانوادگی، طلاق

- حوزه فرهنگی عواملی همچون : ضعف اعتقادات دینی، عدم شرکت در مراسمات مذهبی

 

بین اعتیاد و سرقت‌های خُرد رابطه معناداری وجود دارد

نتایج بدست آمده از مصاحبه با افراد مجرم در این مطالعه موردی نشان داد که اکثر افراد دستگیر شده گرفتار در دام اعتیاد بودند و یا خانواده آنها معتاد بودند، لازم است که در راستای کاهش اعتیاد، سیاست مناسبی اتخاذ شود تا از طریق کاهش میزان اعتیاد در بین جوانان، از میزان سرقت نیز کاسته شود. از آن جایی که اکثر معتادان برای تهیه موادمخدر مورد نیاز خود به پول احتیاج دارند و فاقد منبع درآمد هستند، لذا برای تهیه موادمخدر مورد نیاز خود به سرقت اموال دیگران دست می زنند. لذا هر چقدر در کنترل و کاهش اعتیاد جوانان در این استان سرمایه‌گذاری شود به همان میزان نیز از زمینه های وقوع جرایم، به ویژه سرقت، جلوگیری خواهد شد.

 

بین تحصیلات و سرقت‌های خُرد، رابطه معنادار وجود دارد

براساس نتایج تحقیقات انجام شده و مصاحبات به عمل آمده از مجرمان در این تحقیق اکثریت (99 درصد) مجرمان بی سواد و یا تحصیلات در حد ابتدایی داشتند، بدون تردید نقش مدرسه در شکل گیری هویت جوانان از مهمترین وظایفی است که اگر به دقت انجام شود مانع از آن می گردد که جوانان از الگوهای رفتار بزهکارانه پیرامون خود پیروی کنند. با توجه به یافته های تحقیق مبنی بر اینکه اغلب آنها دارای تحصیلات پایین تا حد راهنمایی بوده اند. لذا هر چقدر در راستای ارتقاء سطح آموزش و تحصیلات جوانان جامعه خود بکوشد، به همان میزان در تامین امنیت و آرامش عینی و ذهنی شهروندان موفق خواهد بود، بنابراین باید به این گفته "ویکتور هوگو" که معتقد بود، هر مدرسه ای که باز می شود در مقابلش زندانی بسته می شود، توجه کرده و بدان جامه عمل بپوشانیم. این مسئله بدین معنی است که با کاهش تحصیلات، میزام جرم افزایش می یابد.

 

بین گروه همسالان و همنشینی با دوستان ناباب و سرقت‌های خُرد رابطه معنادار وجود دارد

به طوریکه، ارضای نیازهای اساسی جوانان برای پذیرفته شدن، دوستی و احترام جوانان دیگر از طریق مشارکت با گروه‌های غیر بزهکار، رسمی و قراردادی دشوار بوده، در چنین شرایطی که فرد از طریق خانواده و مدرسه نیز حمایت می شود، ارضای نیازها به شیوه‌های بزهکارانه با مشارکت افرادی که شبیه خود هستند به آسانی قابل وصول است همچنین رفتار انحرافی مانند سایر رفتارهای اجتماعی از طریق همنشینی و پیوستگی با دیگران آموخته می شود(ساترلند،1966:170) و فرد بزهکار در طول حیات خود از طریق پیوستگی با دیگران انگیزه ها و گرایش و ارزش‌های انحرافی را فرا می گیرد، به نسبت همنشینی و ارتباطی که با قانون‌شکنان دارند، کج‌رو می شوند و عوامل چندی این تاثیرپذیری را تعیین می نمایند از جمله، تماس‌های زیادی با دوستان منحرف، برقراری تماس در سن نوجوانی و جوانی، رفتار بزهکارانه را ناشی از تماس با اشخاص در اثر فرایند یادگیری می‌داند که مخصوصا از روابط شخصی در داخل یک گروه محدود، نظیر: خانواده، مدرسه، کوچه و محله تعلیم گرفته می شود (کی نیا ،1382:63)

برمبنای یافته های بدست آمده از مصاحبه با مجرمان بیشتر آنها علت روی آوردن به سمت سرقت و اعتیاد را، دوستی با افراد ناباب عنوان داشتند. لذا می طلبد که خانواده ها و دست‌اندرکاران مسائل اجتماعی برای این قشر از جامعه برنامه های سازنده و مفرح با لحاظ قراردادن نیازهای سنی متناسب با هر شهرستان را تهیه نموده و با ارائه الگوهای مناسب، از افتادن آنان در دام بزهکاری جلوگیری کنند.

 

بین فقر، بیکاری و تورم در جامعه و سرقت‌های خُرد رابطه معنادار وجود دارد

هیچ جامعه‌ای نمی تواند ادعا کند که بدون فقرزدایی قادر خواهد بود ریشه سرقت را ریشه کن کند(ستوده ،166-168:1386). با توجه به اوضاع نابسامانی که در فقر در زندگی به وجود می‌آید، یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای جلوگیری از سرقت، اقداماتی است که در بهبود اوضاع اقتصادی فرد تأثیر داشته باشد(نوابی 244:1383). امروزه در جامعه شاهد آن هستیم که ورود سالانه تعداد زیادی جوان به بازار کار و عدم توان مسئولان و دست‌اندرکاران مسائل اقتصادی و اجتماعی در تامین شغل جوانان، بیکاری را به صورت یک بحران در آورده و تورم و نابسامانی اقتصادی در این برهه زمانی با توجه به تحریمات انجام شده از سوی استکبار، زمینه بیکاری و نابسامانی اقتصادی را در جامعه دو چندان نموده که با مبانی نظری تحقیق، همخوانی دارد و این افراد به سمت جرایم اقتصادی به ویژه سرقت روی می آورند.

 

بین نابسامانی‌های خانوادگی و سرقت‌های خُرد، رابطه وجود دارد

خانواده‌ای که فرد در آن متولد می‌شود از نظر عامل محیط بین عوامل اجتماعی بیشترین نقش و سهم را در تربیت انسان دارد. خانواده اصلی از نظر رفتاری در شکل گیری شخصیت و ساختار اخلاق انسان، نقش اول را ایفای می‌کند و بیش از محیط‌های دیگر بر اعضای جامعه اثر می گذارد. "دورکیم" خانواده را در حد یک مکتب برای فراگیری اصول اخلاقی می داند. خانواده الگویی است برای رفتار کودک و فراگیری وی در مرحله یادگیری(قربان حسینی،1381:382). بر اساس نتایج به دست آمده متاسفانه اکثر افراد سارق در خانواده‌هایی زندگی می کنند که از لحاظ خانوادگی از آشفتگی برخوردارند و یا در خانواده هایی زندگی می کنند که پدر و مادر از هم جدا شده و فرزند نزد ناپدری یا نا مادری زندگی می کند.

 

بین ضعف اعتقادات دینی و مذهبی و سرقت‌های خُرد رابطه معنادار وجود دارد

نتایج مصاحبات انجام شده با مجرمین، اکثریت آنان نسبت به اعتقادات دینی و مذهبی بی تفاوت بوده و در مراسمات مذهبی و دینی شرکت نمی کنند. آموزش اعتقادی و پرورش باورهای مذهبی در افراد برای استحکام مبانی ایمانی در خانواده ها ضروری است؛ زیرا پرورش اعتقادات و آموزش اصول مذهبی موجب جلوگیری از ارتکاب اعمال خلاف به ویژه سرقت می شود.

 

نتایج کلی

نتایج حاصل از مصاحبه با سارقان نشان دهنده این امر است که اکثر سرقت‌ها، توسط جوانان به وقوع پیوسته است. وقتی که ما همه علت‌های وقوع سرقت را مانند بیکاری، فقر و تورم اقتصادی، اعتیاد، ارتباط با دوستان ناباب، کسیختگی خانوادگی و... در کنار یکدیگر قرار می دهیم، نشان دهنده آن است که پیوستگی تمامی این عوامل ناخوشایند با یکدیگر نتیجه مثبتی به همراه نخواهد داشت. لذا در تحلیل آسیب‌های اجتماعی باید عوامل موثر در فرایند ایجاد جرایم یا هر گونه معضلات دیگر را به عنوان پازل‌های یک مجموعه، که بر همدیگر تاثیر داشته و از هم تاثیر می پذیرند، مورد مطالعه قرار داد و با برنامه‌ای مدون در جهت حل آنها کوشید. زمانی که نیاز مالی و اقتصادی در کنار سایر شرایط نابسامان اجتماعی قرار می گیرد، لاجرم فرد را به راهی سوق می دهد که نتیجه‌اش زیر پا گذاشتن هنجارهای اجتماعی و تجاوز به حقوق دیگران و سلب امنیت و آرامش شهروندان است، لذا بر مسئولان امر واجب است با درک نیازمندی‌های کنونی افراد، نیازمند در رفع خلأهای موجود بکوشند.

 

پیشنهادات

الف: درون سازمانی

  • ایجاد محیطی ناامن برای سارقان تا همواره از ارتکاب سرقت نگران باشند(پلیس پیشگیری، آگاهی و کلانتری‌ها)
  • زیر نظر داشتن محل‌های عمومی به صورت محسوس و نامحسوس و زیر نظر داشتن محل‌های ویژه تردد سارقان و زیر نظر داشتن آنها(کلانتری‌ها)
  • تجهیز پلیس به تمام امکانات مدرن و افزایش کارآیی این نیرو از طریق تقویت همه جانبه (آماد و پشتیبانی)
  • سرعت عمل در تعقیب و شناسایی سارقان بر اساس اصول موجود علمی (کلانتری‌ها)
  • افزایش تعداد گشت های شبانه پلیس در مناطق آلوده به سرقت (پیشگیری ، کلانتری‌ها)
  • برخورد قاطع قضایی با مالخرها و اوراقچیان متخلفی که به نحوی با سارقان همکاری دارند.(کلانتری‌ها)
  • هماهنگی بین‌بخشی و هدفمند کلانتری‌ها در کاهش فرصت ها برای سارقان و افزایش هزینه‌های ارتکاب جرم در سطح حوزه استحفاظی(پیشگیری، کلانتری ها)
  • رعایت تناسب اختصاص نیرو به کلانتری بر اساس جمعیت حوزه استحفاظی(نیروی انسانی)
  • پیش بینی و تهیه تسهیلات لازم برای کارکنان کوپ به نحوی که باعث ایجاد انگیزه گردد(نیروی انسانی، آماد و پشتیبانی)
  • اختصاص نیرو و تجهیزات به کلانتری ها، متناسب با شدت جرایم و فناوری روز دنیا و مجهز کردن پلیس به آخرین فناوری‌های روز تا سعی نماید به طور نرم افزاری شهر را در کنترل خود در آورد (نیروی انسانی، آماد و پشتیبانی و فاوا)
  • تشکیل بانک اطلاعات جامع از سارقان مبتدی و حرفه‌ای و بروز رسانی آن و جذب منابع جهت شناسایی سارقین (پلیس آگاهی، پلیس اطلاعات و امنیت، پلیس پیشگیری)
  • اجرای طرح های مستمر در زمان‌های مختلف در مکان‌های پر خطر برای کاهش سرقت(پلیس پیشگیری، عملیات و کلانتری‌ها)

ب: برون سازمانی

  • تقویت اعتقادات و ایجاد ایمان راستین از اوان کودکی، تا افراد جامعه درونی پاک و وجودی با طراوت داشته باشند، چرا که اندیشه‌های ناپاک و کردار ناشایست و خلاف، مختص افراد بی ایمان است.
  • توجه اساسی و واقعی به مسائل اقتصادی جامعه به ویژه توجه به امر تورم مبارزه با ابهام ها در این زمینه، ایجاد آرامش و احساس امنیت از این جهت، فقر زدایی، سعی در فراهم نمودن زمینه تعادل اقتصادی در یک جامعه و برنامه ریزی اقتصادی، جلب نظر خانوده ها به عواقب و مصیبت های ناشی از اختلافات خانوادگی به ویژه طلاق، عدم مراقبت و کنترل فرزندان و ضرورت توجه به امور آنان.
  • از آنجایی که یکی از عوامل آسیب پذیری و کج‌روی نوجوانان و جوانان(همنشینی با دوستان ناباب و ارتباط با آنها است) پیشنهاد می گردد خانواده آموزش‌های مناسب را در نحوه برخورد با مطالبات فرزندان‌شان که به سن بلوغ رسیده اند، داشته باشند. همچنین به گونه‌ای محیط خانه را برای فرزندانشان محیط آرام و دوست داشتنی قرار داده و با فرزندانشان روابط دوستانه برقرار نمایند(دستگاه‌های متولی و نهادهای اجتماعی).
  • از آنجایی که انگیزه اصلی اکثر سارقان، بیکاری و مشکلات مالی و اقتصادی می باشد، به مسئولان و برنامه‌ریزان توصیه می گردد با ایجاد تسهیلات لازم برای ازدواج، اشتغال جوانان، پرداخت وام مسکن، بیمه بیکاری، مشارکت دادن جوانان در فعالیت‌های اجتماعی و برخورداری نوجوانان و جوانان از تسهیلات اجتماعی و... شرایط لازم را برای فعال و پویا نمودن جامعه فراهم نمایند(استانداری، فرمانداری، سازمان ملی جوانان، اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی، اداره امور اجتماعی)
  • از آنجایی که از عوامل آسیب پذیری و کج‌روی (ترک تحصیل، بی توجهی و کنترل و نظارت ضعیف مسئولان تربیتی مدرسه، ناتوانی اهداف تحصیلی در رسیدن به شغل مناسب: پیشنهاد می گردد حساسیت بیشتری نسبت به آموزش‌های همگانی متناسب و همچنین مطالبات و نیازهای اولیه افراد داشته باشیم.
  • ارتباط دائمی و مستمر با معتمدین محلات مخصوصا در مناطق حاشیه شهر
  • استفاده از نیروهای مردمی و داوطلبانه درقالب پلیس افتخاری به منظور پیشگیری از سرقت

 

تهیه و تنظیم: سرگرد حسین عاملی؛ معاونت اجتماعی خراسان شمالی


انتهاي خبر // پایگاه خبری پلیس ایران

مشاهده خبر ارسال شده بعد



فهرست اخبار مرتبط


نظر شما درباره اين خبر

 


  • آخرین اخبار
  • پربیننده ترین
  • اخبار گوناگون