نمایش جزئیات خبر / زمان مخابره خبر :1397/10/17      15:8:0    تعداد بازديد كنندگان خبر:138


نسخه چاپی
حجاب از منظر قرآن و روایات
گروه اجتماعی - واژه حجاب در لغت بیشتر استعمال آن به معنای پرده می باشد، ولی در معنای اصطلاحی به معنای پوشش و حفظ دامن از گناه و رعایت حریم در برابر نامحرم است.

معنا و مفهوم حجاب

 لغت حجاب به معنای (پرده، چادر، روپوش یا روبند، آنچه که با آن چیزی را بپوشند و یا چیزی که مانع بین دو چیز شود)، اصولا معنای لغوی حجاب بیشتر به معنای پرده است.(اما در معنای اصطلاح فقها معمولا کلمه ستر که به معنای پوشش است را به جای حجاب استعمال می کردند). پس استعمال لفظ حجاب به معنای پوشش به آن معنا نیست که زن پشت پرده باشد و کسی را نبیند بلکه به این معنا است که خود را بپوشاند و با کمال عفت و وقار در صورت ضرورت در اجتماع رفت و آمد کند. پس در معنای لغوی اگر مفهوم این باشد که زن با پوشش و حفظ دامن از گناه در برابر نامحرم حریم و حائلی ایجاد کند نه اینکه زن خود را مخفی کند به معنای اصطلاحی نزدیک است و در مواقع لازم و ضروری در جامعه حاضر می شود و حتی نقش آفرینی می نماید.

حجاب در قرآن

واژه حجاب در آیات قرآن سوره های اعراف، اسری، احزاب، ص و شوری به معنای پرده و مانع و حایل آمده است و در آیه 17 سوره مریم به معنای پنهان شدن نیز بیان شده و در تمامی این آیات این لفظ در معنای مصطلح که پیرامون حجاب بانوان می باشد استعمال نشده است و اگر بخواهیم معادل سازی کنیم در این معنای لغوی زن باید همیشه مستور و پشت پرده و در خانه و مخفی از دیگران باشد و جالب اینجاست که خداوند متعال هیچگاه با این کلمه زنان را مورد خطاب قرار نداده است و معنای حجاب را بسیار عالی تر بیان نموده است. در قرآن ابتدا زنان و مردان را دعوت به ورع می نماید و آنها از نگاه های ناروا به همدیگر باز داشته و همچنین از آنها می خواهد عفت و پاکدامنی پیشه نمایند و خود را در مقابل نامحرم بپوشند. زن به هنگام ضرورت با حیا و حفظ کمال عفت و پاکدامنی و بدون آرایش و خود نمایی وارد اجتماع می شود. همچنین قرآن محافظت دامن از گناه را از دو جنس زن و مرد می خواهد.

1- این آیات مخاطب آنان مردان و زنان است و در وهله دوم با این مورد که هر دو جنس با ایمان باشند.

2- لزوم چشم پوشی هر دو جنس از هم دیگر یعنی چشم های خود را از نگاه به نامحرم بپوشانند و نگاه های پی در پی و همراه باشهوت را ترک کنند.

پرهیز از نگاه های ناروا

عدم کنترل چشم و آزاد رها کردن آن در نگاه به جاهای حرام اولین مرحله ی گام نهادن به وادی شیطان و گناه می باشد پس مراقبت و محافظت از دیدگان در برخورد با نامحرم در حقیقت اولین دستور برای حجاب و عفاف می باشد. و باعث مصونیت افراد و جامعه می شود. پیامبر اکرم (ص) می فرمایند: (نگاه بد تیری زهر آلود از ناحیه ی شیطان است).

پس نگاه به نامحرم مثل سم، قلب را مسموم و اگر مداوم و تعقیب کننده باشد باعث تحریک شهوت و گستردگی دام شیطان برای نابودی صاحبش می گردد و مقدمه هرزگی و بی بند و باری و عمل فاحش زنا می گردد. با توجه به اثرات مخرب نگاه ناروا و شهوت انگیز اهمیت این آیات و اولین دستور خداوند متعال پیرامون حجاب روشن می شود که باید مراقب چشمانمان باشیم و با این دستور در حقیقت همه بندگانش را در ورطه ی آزمایش ایمان قرار می دهد و با پیروی از این دستورات پاداش‌های برای صاحبش قرار داده است.

پیامبر اکرم (ص) فرموده است: هر مسلمانی نگاهش به زیباییهای زنی بیفتد و از نگاه دیده فرو بندد خداوند توفیق عبادتی را به می دهد که شیرینی آن را دریابد. و در کلام نیکویی دیگر بیان کردند: (چشم های خود را برهم نهید تا عجایب را ببینید). در نتیجه پاداش مراقبت از دیدگان در برابر حرام از آن خداوند است و باید بسیار مراقب بود چون حتی در روایات داریم به پشت سر زن ها نیز نگاه نکنید. پاکدامنی و مراقبت از چشمان باعث می شود اوصاف و اخلاق صاحب آن چشمان نیکو شود.

پوشش و عفاف

خداوند بعد از دعوت از زنان و مردان مومن نسبت به ترک نگاه های ناروا و مراقبت از چشمان خود بلافاصله از آنها می خواهد که فروج خود را در برابر نامحرم بپوشانند یعنی عفاف خود را حفظ کنند. و البته واقعیت همین است باید هر دو جنس با پوشش کامل و عفاف قدم در اجتماع بگذارند تا نگاه ها به سمت آنها کشانده نشود. پس خداوند در ابتدا با دعوت به چشم پوشی از نگاه حرام می خواهد نیروی ایمان را در آنها تقویت و سپس می گوید راه علاج آن پوشش فروج و حفظ حجاب کامل است. لازم به ذکر است خداوند متعال بارزترین صفات مومنان، نمازگزاران و بندگان خاص خود را، محافظت و دور نگاهداشتن دامن و فروج خود از بی عفتی بیان می کند. (وَالَّذینَ هُم لِفُرُوجِهِم مُحافِظوُن).

در آیات 30 و 31 سوره نور مراقبت از فروج به معنای پوشش و حفظ آنها از نگاه ها می باشد و مستند آن در روایتی از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمودند: در تمامی آیات قران حفظ فروج به معنای حفظ از زناست مگر این آیه که به معنای حفظ از نظر است. و در نهایت کسی که بخواهد عفت و پاکدامنی پیشه کند باید در وهله ی اول پوشش مناسب بپوشد که محرک کننده نباشد. می بینیم که خداوند به طور عالی معنای حجاب را بیان نموده است اینکه فردی پاکدامن نباشد و فقط در ظاهر پوشش داشته باشد و یا بالعکس در باطن عفیف و پاکدامن و ظاهری که نشان از عفت باشد، نداشته باشد هر دو در اشتباهند و در موقعیت های گناه ممکن است منحرف شوند و کامل نیستند. اولی به دلیل اینکه در حقیقت علم و ایمان به اصل عفاف ندارد و دومی به دلیل اینکه با ظاهر خود نظرها را به سمت خود می کشاند و بالاخره در دام شیطان صفتان می افتد. بنابراین بر زنان مومنه شرط است که هم عفیف باشند و هم برای حفظ پاکدامنی پوشش کامل و جامع و ساده داشته باشند. به دلیل اینکه با این پوشش دیگر از شر نگاه های بد در امان می باشند. (و البته به اتفاق قول فقها تمام بدن زن در حکم عورت است مگر بر محارم و زوج) و به همین دلیل کامل ترین پوشش چادر است.

حدود پوشش

عدم آشکار کردن زینت های خود برای دیگران (خطاب به زنان) البته منظور، تمام زینت های باطنی و درونی می باشد؛ مثل گوشواره، النگو و سر و سینه؛ زیرا به اتفاق قول تمام فقها و علما منظور از این قسمت از آیه (به جز) همان زینت های ظاهر که پوشش آن برای زن دشوار است، صورت و دو دست تا مچ می باشد.) زیرا پوشش این قسمت ها برای زنان مستلزم عسر و حرج می باشد. درمورد حجاب واجب، کافی است زن بدن خود جز صورت و دست تا مچ به هر وسیله ای که می تواند بپوشاند و لباس خاصی شرط نیست ولی پوشیدن لباس های تنگ و چسبان و لباس های تنگ اشکال دارد. لزوم پوشیدن سر و سینه و گردن خود با (خُمُر) که جمع کلمه خمار و به معنای مقنعه می باشد. به طوری که خداوند متعال در آیه 59 سوره احزاب میفرماید: ای پیامبر به همسرانت و دخترانت و زنان مومن بگو تا جلبافت های(روسری های) خویش را نزدیک هم بپوشانید زیرا این موجب می شود که بهتر شناخته شوید و مورد اذیت قرار نگیرید. و اگر در این آیه خوب بنگریم در حقیقت فلسفه حجاب را بیان کرده است.

فلسفه حجاب

پوشش باعث ابهت و وقار، عظمت و بزرگی زنان و دختران در جامعه است زیرا وسیله خوبی برای معرفی و شناخت آنها می شود. پوشش اسلامی در حقیقت باعث می شود که زنان کمتر مورد آزار و اذیت بیمار دلان وکسانی قرار گیرند  که به دنبال هوس ها و شهوت ها هستند. زیرا دختران و زنانی که پوشش و حجاب را رعایت نکنند در حقیقت یک عمل عمدی از خود نشان می دهند که موجب تحریک و تهییج شهوت می شود.

رفتار زن در جامعه

و در پایان خداوند از زنان مومنه خواسته است که هنگامی که وارد جامعه می شوند نحوه راه رفتن آنها طوری باشد که باعث جلب توجه همه نگردد، در حقیقت و به بیان ساده تر آن گونه قدم بر روی زمین ننهند که زینت های آنها اشکار شود و برای توضیح روشن آن اشاره کنیم به آیه 32سوره احزاب که خداوند میفرمایند: ای زنان پیامبر مواظب باشید در سخن گفتن نرمش زنانه و شهوت انگیز به کار نبرید که موجب طمع بیمار دلان شود و به خوبی و شایستگی سخن بگویید. درست است که این آیه مورد خطاب زنان پیامبر است ولی چون تعالیم این کتاب شامل تمامی انسانها و برای هدایت عمومی انسان ها آمده است پس مورد خطاب همه زنان مسلمان می باشد. در روایتی از امام موسی بن جعفر(ع) بیان شده که فرمودند: "زنان بهتر است از کنار جاده راه بروند، و از وسط جاده حرکت نکنند" و یا در سوره قصص خداوند در قسمتی از آیه 25 در توصیف دختر حضرت شعیب (ع) میفرماید: تمَشِی عَلَی استِحیَا . او دختر شعیب با حیا راه می رفت. می بینیم در این آیات مورد خطاب ویژگی ها و رفتار زنان مومن در جامعه بیان شده است.

پیشنهادات و بعضی توصیه های اخلاقی در زمینه حجاب و عفاف

 1) سعی کنیم ایمان و رابطه خود را با خداوند متعال بسیار قوی کنیم و یقین قلبی به نتیجه نافرمانی از تعالیم الهی که همان عقوبت و خسران است داشته باشیم زیرا غریزه جنسی از نظر روحی اگر کنترل نشود بسیار مضر و خطرناک است و با ایمان و باور الهی می توان از دو جنبه جسمی و روحی آن را کنترل کرد.

2) در کنار ایمان باید علم و دانش به اصل حجاب و رعایت کردن آن داشته باشیم زیرا از روی جهل و با تقلید کمتر عملی دوام پیدا می کند و در این مورد خواندن و تامل در معنای آیات حجاب در قران و روایات بسیار موثر است.
3) سعی کنیم در محیط های که باعث اختلاط زن و مرد میشود با پوشش ساده و بدون تهیج و عدم زینت و آرایش های غلیظ ظاهر شویم و مواقع اضطرار تکلم با متانت و وقار سخن بگوییم و از نگاه های مدام به نامحرم بپرهیزیم زیرا در اصل خلقت، عطوفت و رقت قلبی خاصی خالق متعال به زن داده است و این ودیعه الهی برای تربیت فرزندان و گرمی محیط خانواده است نه بیرون منزل. چه بسیار دخترانی که دیگران از این ودیعه الهی نرمش و محبت زنانه از آنها سو استفاده کرده و آنها را به راه های غلط کشانده اند.

4) خواهران عزیز بدانند که بدترین صفات مردان تکبر، بخل و ترس خوبترین صفات برای آنها است. زیرا بکار بردن صفت اولی در رفتار باعث میشود از دیگران مصون بماند و مورد توجه و آزار بیمار دلان جامعه واقع نشود و بکارگیری صفت دوم موجب حفظ اموال همسر و خود می شود و بکارگیری صفت سوم موجب میشود که هیچگاه با نامحرم خلوت نکند و در جامعه به دیگران اعتماد نکنند و برای حفاظت از گوهر پاکدامنی عفاف از شیادان در هر دو جنس بترسد و به سرعت فریب نخورد و مکانهایی که احتمال خطر است ترک کنند.

نتیجه گیری

اصولا یکی از صفات زنان معمولا دوستدار زیبایی و خودنمایی هستند و مردان معمولا چشم چران که باید هر دو جنس خود را تحت تعالیم الهی هدایت وکنترل کنند و عفت پیشه کنند و هر چه عفت بیشتر باشد حیا و شرم هم بیشتر می شود و درجه غیرت هر کس نیز به اندازه دریچه عفت اوست و بالعکس. بنابراین نیروی شرم و حیا را خداوند در زنان چند برابر مردان قرار داده است و همین نیرو در زنان و مردان یک عامل بازدارنده در پرهیز از محرمات می باشد. امام صادق(ع) می فرمایند: خداوند متعال برای زن ها توان ده مرد در کنترل امور جنسی قرار داده است پس چون به هیجان آیند ده برابر مرد خواهد بود. اینجا پی به تعبیرات و سخن خداوند در معرفی آیات مربوط به حجاب پی می بریم که ابتدا عفیف و باحیا شوید که لازمه عفاف رعایت پوشش کامل است ولی متاسفانه تبلیغات جهانی بیشتر روی تضعیف این نیروی حیا است و از هر روش و شیوه ای برای تضعیف آن استفاده می کنند. حال چه با پخش وتوزیع فیلم های مهیج وشهوانی و تبلیغ و ترویج پوشش های نامناسب و ابزارهای آرایشی در جهت تقویت حس خودنمایی زن فعالیت می کنند و به جای اینکه آرایش وخودنمایی زن برای حریم خانواده و شوهر خود برای کشاندن چشم های بیگانه به دنبال خود است و متاسفانه پیشرفت های علم و تکنولوژی عصر حاضر و اختلاط های غلط زن و مرد به بهانه های مختلف چه کسب علم و چه کار باشد به جای اینکه مثمر ثمر باشد باعت فروکش شدن بنیان خانواده شده است. چرا که جوانی که سرشار از هیجان و فعالیت است ولی در جامعه دیدگان او مملو از شهوت باشد و از لحاظ غریزه جنسی تامین شود دیگر به فکر ازدواج در سن پایین نیست و در حقیقت به آن مفهوم و هدف اصلی ازدواج طبق سخن خداوند در قران که همان آرامش روحی و روانی است؛ دست نمی یابد.

منابع

قران مجید

نهج البلاغه، ترجمه محمددشتی،چاپ سوم 1377، انتشارات فقیه ، تهران

اصول کافی،کلینی ،محمد بن یعقوب،ج4، 1386ش،انتشارات اسوه،تهران

وسائل الشیعه، حرعاملی،ج14

نجفی یزدی،سید محمد،تربیت فرزند در مکتب اسلام، جاپ اول،1374ش،انتشارات پیام اسلام ، قم

مطهری ،مرتضی ،مساله حجاب چاپ پنجاهم،1377 انتشارات صدرا،قم

نهج الفصاحه ،مترجم حسین ردایی آملی ، چاپ1386،انتشارات نسیم،قم

کنز العرفان فی فقه القران، فاضل مقداد(ترجمه عقیقی بخشایشی)،ج2، 1385چاپ دوم ،انتشارات نوید اسلام ،قم

محمودی عباسعلی ، برتری های زن ، 1382ش،انتشارات بعثت،تهران

شاکر ،کمال مصطفی ،خلاصه تفسیر المیزان (علامه طباطبایی- ترجمه فاطمه مشایخ) چاپ پنجم1386ش،انتشارات اسلام ،

مکارم شیرازی، گفتار معصومین، (تدوین محمد عبدالله زاده) 1387ش،انتشارات امام علی بن ابی طالب (ع) ،قم عمید،حسن، فرهنگ لغت فارسی،ج1، 1363ش،انتشارات سپهر، تهران

قیم،عبدالنبی، فرهنگ معاصر عربی-فارسی 1381ش،فرهنگ معاصر ،تهران

مکارم شیرازی ،رساله توضیح المسائل ،چاپ بیستم1388ش،انتشارات امام علی بن ابی طالب (ع) قم.

 

تهیه و تنظیم: سرهنگ "مهدی سرپناه"، معاون اجتماعی فرماندهی انتظامی غرب استان تهران


انتهاي خبر // پایگاه خبری پلیس ایران

مشاهده خبر ارسال شده بعد



فهرست اخبار مرتبط


نظر شما درباره اين خبر

 


  • آخرین اخبار
  • پربیننده ترین
  • اخبار گوناگون