نمایش جزئیات خبر / زمان مخابره خبر :1397/11/3      8:49:0    تعداد بازديد كنندگان خبر:215


نسخه چاپی
اعتیاد، تهدیدی علیه خانواده
گروه اجتماعی - اعتیاد به مواد مخدر، به عنوان یکی از جدی ترین مسئله های اجتماعی در ایران، وجوه مختلف جامعه شناسی، روانشناسی، حقوقی، اقتصادی و... دارد.
 

به اعتقاد صاحب نظران، اعتیاد زمینه‌ساز بسیاری از آسیب های اجتماعی به ویژه بزه دیدگی زنان است. بسیاری از زندانیان کشور، به جهت اعتیاد و قاچاق مواد مخدر مجرم شناخته شده اند. مردان، اکثریت معتادان به مواد مخدر را تشکیل می دهند و در نقش همسر یا پدری معتاد، تهدیدی جدی بر حیات فردی و خانوادگی زنان و آسیبی عمیق بر کیان خانواده محسوب می شوند.

عده ای از تحلیلگران معتقدند، عملکرد خانواده و روابط حاکم بر آن، بستری برای گرایش افراد به اعتیاد است. همچنین اعتیاد یکی از اعضای خانواده، عامل بالقوه ای است که می تواند اثرات نامطلوبی بر دیگر اعضاء ایجاد کند.

پیامدهای اعتیاد به مواد مخدر

پیامدهای خانوادگی

براساس گزارشات آماری، اکثر معتادان، مردان متأهل هستند که بسیاری از آنان دارای فرزند هستند. چنانچه تعداد معتادان کشور را در تعداد اعضای خانواده آنها ضرب کنیم و بستگان نزدیک این افراد را نیز به شمار آوریم، رقم بالایی خواهد شد. بنابراین اعتیاد، گستره وسیعی را تحت تأثیر قرار می‎دهد.

مطالعات نشان می‎دهد که خانواده‎های معتادان، تفاوت چشمگیری با خانواده‎های عادی دارند، به گونه‎ای که روابط زوجین، روابط پدر معتاد با فرزندان و روابط اجتماعی خانواده و نیز کارکردهای مختلف خانواده نظیر کارکرد اقتصادی، آموزشی و... مختل می‎گردد. هرکدام از این موارد می‎تواند منشاء مشکلات عدیده‎ای برای خانواده‎ محسوب شود که به برخی از آنان در ادامه اشاره خواهیم کرد.

نابسامانی و فروپاشی خانواده

اعتیاد مرد غالباً منجربه برهم خوردن نقش‎ها و وظایف خانوادگی می گردد، به گونه ای که بار مسئولیت زنان خانه‌دار را می افزاید و آنها را تحت فشار قرار می دهد. همسر مردان معتاد، در مورد وضعیت زندگی و آینده خانواده خود در رنج و عذاب هستند. اضطراب آنها برآیندی از اشتغال ذهنی آنها در مورد بی فرجامی و از هم پاشیدگی زندگی است. آنها به دلیل فشار کارهای منزل، مشکلات اقتصادی ناشی از بیکاری همسر معتاد، یکنواختی زندگی، عدم رابطه صمیمانه با همسر و... مضطرب و افسرده هستند. همچنین با خطر ابتلای خود و فرزندان به اعتیاد مواجهند.

اختلال در روابط عاطفی زوجین

عمده‎ترین آسیب خانوادگی اعتیاد به مواد مخدر بر روابط عاطفی و روانی زن و شوهر در خانواده می‎باشد. اعتیاد شوهر به انزوا و دوری از همسر و عدم تعلق عاطفی، جر و بحث و درگیری و نزاع بین زن و شوهر منتهی می شود. این وضعیت تأثیرات نامطلوبی بر شخصیت فرزندان می گذارد.

خشونت علیه زن

یکی از بدترین خشونت ها علیه زنان، مربوط به خشونت‎هایی است که در خانواده و از سوی اعضای خانواده، به ویژه همسران رخ می‎دهد. کارشناسان، بروز خشونت علیه زنان و افزایش آن را علاوه بر فشارهای اقتصادی، مشکلات روحی و روانی، ناشی از مصرف الکل و مواد مخدر می‎دانند.

اختلال در روابط پدر با فرزندان

بخشی از پیامدهای خانوادگی اعتیاد مردان متأهل در رابطه با فرزندان است. اعتیاد پدر، کلیه کارکردهای اساسی خانواده،در رابطه با فرزندان از جمله کارکرد اقتصادی و خدماتی، تعیین پایگاه اجتماعی فرزندان، جامعه‎پذیری فرزندان، آموزش مذهب به کودکان و نوجوانان، حمایت معنوی و عاطفی فرزندان و... را دچار اختلال می کند.

همچنین از آنجا که در نظام خانواده ایرانی، فرزندان حتی پس از ازدواج و داشتن فرزند، نسبت به حمایت عاطفی و معنوی پدر احساس نیاز می‎کنند؛ اعتیاد پدر، فرزندان را از نظر دریافت عطوفت و حمایت، در شرایط نامطلوبی قرار می دهد تا بدانجا که به تدریج اعضای خانواده، در حل مشکلات خود پدر را سهیم نمی‎کنند.

اختلال در روابط اجتماعی خانواده

معمولاً مخفی‎کاری و اضطراب بر رفتار پدر معتاد حاکم است؛ آنان در گفتار خود نوعی هیجان، نگرانی و توجیه‎گرایی دارند. در این خانواده‎ها، احترام و عطوفت متقابل در درون نظام خانواده از بین می‎رود و میزان ناسازگاری بین اعضای خانواده افزایش می‎یابد. این رفتارها به تدریج بر روابط و مناسبات اجتماعی خانواده، تأثیر مخرب برجای می‎گذارد، به گونه‎ای که همسر و فرزندان در معاشرت‎هایی که با حضور پدر صورت می ‎گیرد، احساس راحتی و امنیت نمی‎کنند. بنابراین در روابط اجتماعی اعضای خانواده های پدر معتاد، به جای مهر و عطوفت، خشونت حاکم می‎شود؛ اعضای خانواده معتاد، با فامیل و بستگان و آشنایان مراودة بسیار کمی دارند و در معاشرت هایی که پدر معتاد حضور دارد، اعضای خانواده، به جای احساس راحتی و غرور، بیشتر احساس شرم و خجالت می‎کنند.

پیامدهای اجتماعی اعتیاد

استهلاک سرمایه‌‎های اجتماعی و مادی: با توجه به ساختار جوان کشور، شیوع مصرف مواد مخدر می‎تواند به بحرانی بزرگ تبدیل شود. اعتیاد، افزون بر زیان‎های جدی و خطرناک جسمی از قبیل ابتلاء به بیماری‎های عفونی واگیردار، عوارض و پیامدهای ناگوار اجتماعی و اقتصادی از قبیل افزایش جرایم مرتبط با مواد مخدر و هدر رفتن سرمایه‎های کلان مادی کشور را نیز به دنبال دارد. هزینه های مالی و اجتماعی و اتلاف نیروی انسانی ناشی از اعتیاد و جرایم مربوطه فقط محدود به شخص معتاد نمی شود. هزینه های اقتصادی که به اجتماع تحمیل می شود نظیر هزینه بهداشتی، درگیر شدن نیروهای انتظامی و قضائی، آزار و اذیت بستگان و... اثرات بسیار منفی برجای می گذارد.

راه های پیشگیری از اعتیاد

براي برنامه ريزي راه هاي موثر در پيشگيري از اعتياد، ابتدا بايد علل و عوامل موثر در شروع مصرف و اعتياد به مواد را در نوجوانان و جوانان شناخت. عوامل ژنتيكي، شخصيتي، خانوادگي، محيطي و اجتماعي همگي در مصرف و اعتياد موثر هستند.

براي انتخاب و به كارگيري مناسب راهبردها، دانستن نيازها، مشكلات، پتانسيل‌ها و توانایي‌هاي اجتماعي ضروري است. اجراي هر برنامة پيشگيري به شناخت دقيق منطقه، ‌بررسي كامل وضعيت بهداشتي و روان شناختي و بررسي‌هاي همه گيرشناسي بستگي دارد تا به اين وسيله عوامل موثر بر مصرف مواد آشكار شود. تحقيقات نشان داده اند كه نمي‌توان يك روش واحد را به عنوان بهترين روش براي همه افراد و گروه‌ها انتخاب نمود زيرا عوامل متفاوتي در ايجاد اعتياد موثرند.

با توجه به آنچه گفته شد، می توان موارد ذیل را بعنوان برخی از مهمترين راه های پيشگيري از اعتياد نام برد:

۱- آگاهسازي افراد در مورد خطرات و مضرات مواد.

۲- افزايش مهارت‌هاي زندگي مانند مهارت تصميم گيري، حل مسئله، ارتباطات اجتماعي.

۳- تقويت فعاليت‌هاي جايگزين به جاي مواد براي ارضاي نيازهاي رواني اجتماعي نوجوانان وجوانان.

۴- مشاوره و مداخلة حين بحران، دربحران‌هاي مختلف در طول زندگي.

۵- ارتقاء فرهنگي و مذهبي.

۶- تقويت قوانين و مقررات مبارزه با مواد.

نویسنده: سرتیپ دوم ستاد علی اکبر جاویدان؛ فرمانده انتظامی گلستان


انتهاي خبر // پایگاه خبری پلیس ایران

مشاهده خبر ارسال شده بعد



فهرست اخبار مرتبط


نظر شما درباره اين خبر

 


  • آخرین اخبار
  • پربیننده ترین
  • اخبار گوناگون