نمایش جزئیات خبر / زمان مخابره خبر :1397/11/7      16:10:0    تعداد بازديد كنندگان خبر:198


نسخه چاپی
اعتمادسازی اجتماعی
گروه اجتماعی - اگر قصد افزايش اعتماد در جامعه را داشته باشيم قاعدتاً مسير آن رواج گفت‌و‌گو در ميان مردم است.
 

یكي از مهم‌ترين آسيب هاي اجتماعي كشور تضعيف هنجارهاي اخلاقي و اعتماد اجتماعي است. رواج و رسميت يافتن دروغ در مناسبات فردي و اجتماعي، افزايش و گسترش سوگند در گفتمان‌ها، سوءظن، فردگرايي، تظاهر و ريا، رابطه‌گرايي، قانون‌گريزي، عوام‌زدگي و عوام‌فريبي، تملق و گزافه‌گويي نشانه‌هايي از بحران اخلاقي و نبود اعتماد در جامعه است.

مهم‌ترين دغدغه رفتارشناسان و آسيب‌شناس‌هاي اجتماعي، افزايش شاخص‌هاي آسيب‌هاي اجتماعي در جامعه است تا آنجا كه اختلالات رواني و افسردگي در جامعه ما دومين رتبه بيماري‌ها را از نظر تحميل هزينه‌هاي بهداشتي،رواني، اجتماعي و اقتصادي دارد.

در يك جامعه، اعتماد اجتماعي همچون شيرازه‌اي است كه آحاد آن را به هم پيوند داده و از پراكندگي آنها جلوگيري مي‌كند، بي‌اعتمادي افراد به يكديگر، ساختار سياسي و اجرايي جامعه باعث بروز سوءاستفاده‌هاي مختلف، رشوه، اختلاس و... مي‌شود.

در بررسي انحرافات و مسائل اجتماعي ريشه بسياري از آسيب‌ها را در بي‌اعتمادي افراد به يكديگر مي‌توان جست‌وجو كرد.

بي اعتمادي مردم به ساختارهاي اجرايي منجر به تضعيف تعهد اجتماعي و كمرنگ شدن هويت ملي شده و گذشته از آن بي‌اعتمادي به تدريج به سطح روابط ميان فردي كشيده مي‌شود و حاصل آن انزواي اجتماعي است. بنابراين مي‌توان گفت وقتي سرمايه‌هاي اجتماعي فراموش مي‌شود، فقر و بيكاري، تورم و اعتياد و خودكشي، طلاق و جرايم اخلاقي نيز روندي رو به گسترش مي‌يابد.

عوامل بروز بی اعتمادی در جامعه

مردم به دلیل مشکلات اقتصادی كنوني جامعه تنها يك شغل ندارند، زيرا یک شغل جوابگوی نیازهای زندگی روزمره آنها نیست و بیشتر مردم چند شغل دارند. برای مثال مرد خانواده شيفت كاري صبح تا ظهر را کار می‌کند و در ساعات بيكاري به صورت نیمه وقت مشغول به فعالیت می‌شود. زن خانواده نيز شاغل است. بنابراین مشکلات اقتصادی سبب می‌شود انسان‌ها به‌طور طبیعی به ميزان کمی یکدیگر را ببينند و قادر به ارتباط‌گیری با یکدیگر نیستند و در نهایت اعتمادی بین آنها ایجاد نمی‌شود.

در واقع اعتماد پیامد گفت‌و‌گو است، زيرا هنگام گفت‌‌وگو با يكديگر اعتمادزایی حاصل مي‌شود. بنابراین یکی از دلایل عدم اعتماد در جامعه فقدان گفت‌و‌گو در خانواده‌هاست. از سوي ديگر مشکل اقتصادی سبب ایجاد شکاف ‌طبقاتی در جامعه مي‌شود، زيرا برخی افراد از نظر اقتصادی موقعيت بسیار بالایی دارند و برخی ديگر از موقعیت اقتصادی پایین‌تری برخوردار هستند.

این موضوع سبب دو و چند دستگی میان مردم شده است، در واقع آنها به دلیل فاصله طبقاتی امكان برقراری ارتباط، دیدار با یکدیگر و صله رحم را ندارند؛ كمتر به مهمانی می‌روند، زیرا از نظر مالي قادر به پذیرایی در خورشأن مهمان نيستند.

علاوه بر اين به دليل چشم و هم چشمي با يكديگر علاقه‌مند وجود امكاناتي يكسان با فرد ميزبان هستند و به اين دليل كمتر به مهماني مي‌روند، زيرا به دليل توانايي اقتصادي امكان فراهم آوري توان و امكانات به سطحي يكسان را با يكديگر ندارند، در نتيجه با يكديگر وارد فضاي تعامل و گفتمان مشترك نمي‌شوند. اين موضوع سرمايه اجتماعي ميان افراد جامعه را در سطح خرد، تعاملات و ارتباطات كمتر مي‌كند.

در حال حاضر اعتماد كنوني مردم جامعه، اعتماد در وهله اول به خانواده و سپس به خويشان درجه يك و دوستان است و اعتماد تعميم يافته به غريبه‌ها به دليل عدم آشنايي وجود ندارد.

پیامدهای بي اعتمادي

طبيعتا در صورت بی‌اعتمادی در ميان خانواده‌ها و مردم در نهايت دورافتادگي و بيگانگي مردم با يكديگر ايجاد مي‌شود و هر كس سر در گريبان مشكلات و ناراحتي خود مي برد. بنابراين اگر بتوان زمينه گفت‌و‌گو، همدلي و سرمايه اجتماعي را ميان مردم برقرار كرد در سايه سار اين گفت‌و‌گوها بسياري از مشكلات مردم حل مي‌شود.

ارزش هاي مدني در جامعه ما به منظور تعامل با يكديگر وجود ندارد و ارزش هاي خاص گرايي جاي عام‌گرايي در ميان مردم حاكم است. در واقع در تلاشيم به وسيله خط مشي فردي در ارتباطات جلو برويم و افراد مختلف را از جنبه اخلاقيات آنها طبقه بندي كنيم، پيامد اين نگاه خاص‌گرايي طبقه بندي تعاملات است.

بنابراين با برخي از افراد بر‌اساس سود وارد ارتباط مي‌شويم يا افرادي كه پاسخگوي نيازهاي ما هستند را براي ارتباط انتخاب مي‌كنيم، اين موضوع سبب چندگانگي در تعاملات و ارتباطات مي‌شود. بنابراين در نهايت ارتباطات مان مبتني بر صداقت و دوستي خالصانه نيست و در واقع دوستي‌هايي مبتني بر ديدگاه هاي مادي گرايانه و محاسبه گرايانه براي خود تعريف مي‌كنيم و افراد بر‌اساس ارزش هاي خاص گرايانه كنار يكديگر گرد مي‌آيند كه اين نوع ارتباط پيامدهاي خوبي براي جامعه ندارد.

از اثرات اين نوع ارتباط این است که فردگرايي در ميان افراد جامعه رو به افزايش است. هنگامي كه افراد اين چنين تعاملاتي را با يكديگر دارند، اعتماد زايي در ميان افراد جامعه است. جنبه منفي فرد گرايي پيامد تعاملات خاص گرايانه در جامعه است.

راهکارهای افزایش اعتماد در جامعه

در مرحله اول بايد در اين زمينه جريان‌سازي و ايجاد گفتمان كرد، در اين صورت مي‌توان ميزان اعتماد را در جامعه افزايش داد. اگر قصد افزايش اعتماد در جامعه را داشته باشيم قاعدتاً مسير آن رواج گفت‌و‌گو در ميان مردم است. اما در حال حاضر شاهد فقدان گفت‌و‌گو در جامعه و مردم هستيم و آنها علاقه اي به گفت‌و‌گو با يكديگر ندارند. 

طبيعتاً فرهنگ گفت‌و‌گو بايد از داخل محلات و درون خانواده‌ها شروع شود و اعضاي خانواده شروع به صحبت و گفت‌و‌گو با يكديگر كنند. در اين صورت قادر به در ميان‌گذاري مسائل خود با يكديگر مي‌شوند و به مرور دايره تعاملات خانواده‌ها با يكديگر هويت‌هاي محله‌اي را به وجود مي‌آورند و در گام بعدي به سراغ ايجاد هويت هاي ملي مي‌رويم. در نهايت تمام اين اقدامات سبب اعتمادزايي در جامعه مي شود.

ابتدا در يك خانواده، ناحيه، محله و در سطح ملي. رسانه نيز بايد در راستاي ترويج گفت‌و‌گوي محله‌اي نقش موثر داشته باشد، اما متاسفانه تلويزيون به جريانات اجتماعي توجه نمي‌كند. اگر برخي از برنامه‌ها به گفت‌و‌گو با مردم و محله‌ها، شهرها و خانواده‌ها متمركز شود در اين صورت شاهد زايش سرمايه اجتماعي خواهيم بود و اعتمادز‌ايي خواهيم كرد و در نهايت در حل مسائل يكديگر مشاركت مي‌كنيم.

انجمن‌هاي خيريه مردمي قادرند مشكلات مردم در محله‌ها را بررسي كنند. نبايد دائما به اين فكر كنيم كه حكومت قادر است براي مردم چه كند، زيرا در حال حاضر به دليل عدم مهارت محله‌اي و ملي در گفت‌و‌گو را براي وقوع زايش سرمايه اجتماعي بسته‌ايم.

به منظور ايجاد مهارت محله محوري نقش سازمان هاي مردم نهاد و نهادهاي مدني بسيار پررنگ است، اما در حال حاضر نهادهاي مدني را در جامعه و در موسسات مردم نهاد داریم اما اين موسسات مردم نهاد متاسفانه در زير سيطره نهادهاي دولتي قرار دارند.

 

تهیه و تنظیم: سرتیپ دوم پاسدار منوچهر امان اللهی؛ فرمانده انتظامی کرمانشاه


انتهاي خبر // پایگاه خبری پلیس ایران

مشاهده خبر ارسال شده بعد



فهرست اخبار مرتبط


نظر شما درباره اين خبر

 


  • آخرین اخبار
  • پربیننده ترین
  • اخبار گوناگون