نمایش جزئیات خبر / زمان مخابره خبر :1397/11/27      16:7:0    تعداد بازديد كنندگان خبر:1507


نسخه چاپی
پیشگیری از اعتیاد و راه های آن
گروه اجتماعی – در حال حاضر مسئله اعتیاد به موادمخدر محرک در مقابل گروهی از مردم قرار گرفته است، که به علت عدم تامین اقتصادی و اجتماعی، فشارهای روانی و خانوادگی و... برای فرار از حقایق تلخ زندگی به آن پناه می برند.

 از لحاظ مقاصد عملی، مراحل مبارزه موادمخدر به دو دسته تقسیم می شوند، یکی مداخله های مربوط به «تقاضا» و دیگری به «توزیع»؛ با وجود این، برای آن که تاثیر کلی برنامه ها زیاد باشد باید همه راهبردها به صورت یکپارچه باشند. بخش کاهش تقاضا برای سوء مصرف موادمخدر اساساً داری سه بعد یا محور عمده می باشد:

1- پیشگیری 2- درمان 3- بازپروری و بازآموزی

در بین این سه محور، مفهوم پیشگیری وسیع‌تر است و معمولاً در ذیل سه زیر شاخه‌ی پیشگیری نخستین، پیشگیری دوم و پیشگیری سوم، مورد بحث قرار می گیرد. مقصود از پیشگیری، رساندن این پیام است: «کسانی که موادمخدر مصرف نمی کنند، همیشه از انجام این کار خودداری نمایند و موادمخدر را استفاده نکنند».

پیشگیری نخستین: در این مرحله از آشنایی انسان با مواد مخدر و شروع مصرف هر نوع ماده غیر قانونی بحث می شود.

پیشگیری دوم: با شناخت نخستین مورد سوء مصرف، بلافاصله اقدامات درونی و حمایتی آغاز شود. در این گروه عده‌ای به مصرف تفننی مواد و عده‌ای به مرحله وابستگی روانی جسمی رسیده اند.

پیشگیری سوم: از بازگشت مجدد به اعتیاد جلوگیری می کند علاوه بر آن که به فرد معتاد کمک می کند بر مشکلات خود (جسمی، روانی، خانوادگی، روابط اجتماعی و اشتغال و...) فائق آید.

گروه هدف در پیشگیری نخستین، عموم مردم و در پیشگیری دوم و سوم بسیار محدودتر می باشد.

پیام پیشگیری، نکته مهمی است؛ به خصوص با توجه به شیوه‌های پیام، وسیله انتقال پیام، رسانه‌هایی که برای رساندن پیام به کار گرفته می‌شوند.

جهت ایجاد مصونیت اجتماعی در برابر سوء مصرف مخدر می‌توان از برنامه های زیر استفاده کرد:

1- آشنا کردن دانش آموزان با موقعیت های اجتماعی که ممکن است آنها را برای آزمایش موادمخدر تحت فشار اجتماعی قرار دهد.

2- ایجاد مهارت‌های شناختی لازم با موقعیت های خطرناک و دوری از آن ها.

3- ارایه اطلاعات به نوجوانان که باعث تصحیح برداشت ذهنی آنان از معیارهای اجتماعی حاکم بر مصرف مواد شود.

مقصود از پیام برای پیشگیری از مواد مخدر ساده است: جلوگیری غیر مصرف کنندگان از شروع به مصرف موادمخدر. ولی اجرای این مقصود به این سادگی نیست و در هر کشوری یا در هر جایی تا رسیدن به این مقصود راه درازی در پیش است. پیام های پیشگیری از موادمخدر می توانند به صورت اطلاع رسانی، هشدار، شوک دادن یا ترساندن باشند. کارساز بودن پیام را بر حسب اثرگذاری آنها برنگرش، دانش و رفتار پیام گیرندگان بررسی می کنند.

بنابراین برنامه هایی که توسط مرکز پیشگیری از سوء مصرف مواد (C.S.A.P) در بخش جوانان با احتمال خطر بالا تدوین می شود. بر جوانانی که دارای شرایط زیر هستند، تاکید بسیار دارد:

1- افرادی که پدر یا پدر و مادرشان معتاد هستند.

2- افرادی که در کودکی قربانی آزار و اذیت دیگران شده اند.

3- افرادی که ترک تحصیل کرده اند.

4- افرادی که از مدرسه اخراج شده اند یا فرار کرده اند.

5- افرادی که اقدام به خودکشی کرده اند.

6- افرادی که اعمال خشونت بار و یا تخلف در رفتار دارند.

7- افرادی که معلول فیزیکی هستند.

8- افرادی که بی خانمان و آواره هستند.

 

معرفی چند مدل پیشگیری از اعتیاد

1- طرح پیشرفت کودکان برای گروه سنی 6-12 ساله.

2- آموزش مهارت های زندگی برای گروه سنی 10-14 ساله.

3- شجاعت «تو» بودن برای گروه سنی 2-5 ساله.

4- طرح آماده بودن برای گروه سنی 11-14 ساله.

 

علل اعتیاد

این علل در سه مقوله اصلی خلاصه می شوند:

الف: عوامل سرشتی-شخصیتی

ب: عوامل بین شخصی

ج: عوامل اجتماعی زیست-محیطی، فرهنگی.

 

بررسی علل اعتیاد

الف) عوامل سرشتی-شخصیتی: این سوال که داروهای مخدر اعتیاد آور چگونه و در کجا عمل می کنند، منجر به تفکر و تعمق درباره پیوند احتمالی بین وابستگی به مواد مخدر و استعداد ژنتیک اشخاص شده است. این نظریه حاکی از آن است که به همان طریقی که بیمار مبتلا به دیابت دچار کمبود انسولین میشود ممکن است نوعی ضعف زیست شناختی یا ژنتیک در فرد وجود داشته باشد که با تجویز نوع ویژه‌ای از داروهای روان کنشی کمبود آن جبران شود.

تمایل به اعمال زشت و خلاف؛ اصولاً باید دانست که ماده انتخابی یک مصرف کننده به خواست او گزینش نمی شود بلکه به وضعیت تکاملی که فرد مصرف کننده میل دارد به آن وضعیت بازگشت کند بستگی دارد.

داشتن بیماری روانی مانند افسردگی و دلهره نیز در تمایل فرد به مصرف مواد تاثیر دارد، بیماری های مزمن جسمی مانند دردهای بدن نیز باعث می شود که فرد به جای درمان علمی سراغ مصرف مواد برود.

از عوامل شخصیتی دیگر می‌توان به داشتن وضعیت تحصیلی نامناسب، لذت و کنجکاوی، کم بودن احساس رضایت، کمبود اعتماد بنفس و اطمینان به خود، قانع نبودن، سرکشی، ضعف مهار شخصیتی، تحریک پذیری آنی، نا امیدی و غم و اندوه اشاره کرد.

ب) عوامل بین شخصیتی: (عواملی که به خانواده فرد ارتباط دارد) گاهی اوقات بین مصرف موادمخدر و کودکان در حال رشد خانواده هایی که از طلاق، جدایی، یا مرگ زود هنگام همسر خوب رنج می برند پیوستگی وجود دارد (تاثیر بر نگرش توان) وجود خشونت در منزل عاملی که با مصرف مواد مخدر همبستگی نزدیکی دارد.

بی توجهی به فرزندان و آنها را به حالا خود رها کردن و عدم توجه به مشکلات روحی و اجتماعی آنان از دیگر عوامل بین شخصی اعتیاد افراد به مواد مخدر می باشد.

ج) عوامل اجتماعی، زیست-محیطی، فرهنگی: طرد شدن از طرف معلمان و بستگان، احساس به کنار رانده شدن و به رسمیت شناخته نشدن در اجتماع بیش از همه اساس نظریه های مصرف گسترده موادمخدر را تشکیل می دهند. اگر از دیدگاه فلسفه به این موضوع بنگریم نقطه شروع مصرف موادمخدر بی خویشتنی (Alenating) است. به گفته مورتن (Morton) بی‌هویتی هنگامی به وجود می آید که مقررات اجرایی حافظ نظام اجتماعی ضعیف شود و هنگامی که فرد احساس کند، نمی تواند یا نمی خواهد اهداف قراردادی یا تعریف شده اجتماعی و فرهنگی را به دست آورد، به وسیله جامعه و با استفاده از وسایل تجویز شده در به دست آوردن آنها تلاش می کند.

 

عوارض اعتیاد

شامل همه مواردی است که روی جسم و روان تاثیر می گذارد، ایجاد وابستگی می نماید و باعث هیجان، عصبانیت، افسردگی، رفتار غیر طبیعی و یا گیجی می شود. مصرف این موارد ایجاد وابستگی می نماید.

این عوارض در پنج بخش مورد بررسی قرار می گیرد:

1- عوارض اقتصادی 2 - عوارض خانوادگی و فامیلی 3- عوارض جسمی و روانی 4- عوارض شغلی 5- عوارض اجتماعی

 

مهم ترین عوامل اختصاصی در گرایش به اعتیاد

1- در دسترس بودن مواد مخدر: ساده‌ترین علت بروز اعتیاد در یک جامعه، سهولت دسترسی به موادمخدر در آن می باشد. با توجه به این که ایران در مسیر بزرگ‌ترین شاه‌راه ترانزیت موادمخدر از منطقه هلال طلایی می باشد -که به همراه منطقه مثلث طلایی، بزرگ‌ترین نقطه تولید موادمخدر جهان است- به طور طبیعی موجب وفور موادمخدر در کشور ما شده است که در این بین، دست های پنهان استکبار جهانی را در امر توزیع موادمخدر در کشور نمی توان نادیده گرفت.

2- دوستان ناباب: کودکان و نوجوانان در جریان جامعه‌پذیری و تکوین شخصیت، به الگوپذیری از گروه همسالان تمایل دارند، عوامل این تمایل در زیر آمده است.

الف) خانوادگی: تاریخچه‌ی خانوادگی اعتیاد و سوء مصرف یا نظر مساعد نسبت به موادمخدر، تاریخچه‌ی خانوادگی رفتارهای ناهنجار و مخاطره آمیز (مانند دزدی یا قاچاق) آشفتگی و به هم ریختگی سیستم خانواده، محرومیت اقتصادی و اجتماعی از عوامل مهم در بروز یا تشدید اعتیاد به شمار می آیند. عدم آشنایی و توجه به تغییر و تحولات دوران نوجوانی از طرف خانواده ها نیز می تواند باعث تضادهای خانوادگی شده که این مناقشات و برخوردها به نوبه خود منجربه کشیده شدن فرد به سوی رفتارهای ناهنجار از جمله مصرف مواد مخدر شود.

ب) عوامل مربوط به تحصیل و مدرسه: در این مورد باید، هم به نگرش فرد نسبت به تحصیل و مدرسه توجه داشت و هم به عکس العمل اولیای مدرسه نسبت به مسایل دوران نوجوانی و مشکلات نوجوانان.

به طور کلی نوجوانانی که در دوران دبستان مشکلات تحصیلی داشته و در سنین پایین رفتارهای ضد اجتماعی از خود نشان می دهند و نگرشی منفی نسبت به مدرسه دارند بیشتر از کسانی که چنین ویژگی‌هایی ندارند در معرض خطر قرار دارند.

اگر اولیای مدرسه شناخت کافی از علل و عوامل موثر در گرایش نوجوانان به سوی مصرف موادمخدر نداشته باشند و آموزش لازم در جهت شناسایی افرادی که در معرض خطر قراردارند را کسب نکرده باشند و نسبت به رفتارهایی که نشان دهنده مصرف موادمخدراست حساس نباشند، ممکن است واکنش هایی نشان دهند که باعث سوق دادن بیشتر فرد به سوی مصرف موادمخدر بشود. لذا ضروری است که اولیای مدارس به خصوص مشاوران در زمینه اعتیاد آموزش های کافی ببینند که بتوانند نوجوانانی که یا در معرض خطر اعتیاد قراردارند یا موادمخدر مصرف می‌کنند را به موقع شناسایی نموده و نسبت به پیشگیری از بروز اعتیاد و یا درمان آن اقدامات لازم را انجام دهند.

 

عوامل موثر در افزایش تولید و قاچاق مواد مخدر

اقتصاد: مهم‌ترین عامل موثر در افزایش قاچاق موادمخدر سود سرشار آن است. مشهور است که سود قاچاق موادمخدر، برای قاچاقچیان عمده، سالانه حدود 500 میلیارد و پول در گردش آن حدود پنج هزار میلیارد دلار امریکاست.

سیاست: قدرت های استثمارگر با هدف تسخیر مغزها و سلب تحرک ملت های تحت استثمار بر عرضه موادمخدر می افزایند؛ آن ها به جای جنگ و به کارگیری سلاح های مرگ بار از موادمخدر می افزایند، آن ها به جای جنگ و به کارگیری سلاح های مرگبار از موادمخدر که سلاحی رخوت‌زا و سستی آور است، استفاده می کنند تا تحرک، فعالیت، وطن دوستی و توان مداخله در امور ملی را از مردم بگیرند و بتوانند به اهداف پلیدشان و در راس آن ها حفظ قدرت شیطانی دست و پا زند.

تشتت آرا و عملکردها: از عوامل نسبتاً مهم افزایش تولید، توزیع و اشاعه مصرف موادمخدر تشتت آرا در برخورد و عملکرد دولتمردان کشورهای مختلف در مورد موادمخدر است. اغلب آنها حتی به امضای خود در مورد مفاد کنوانسیون های 1961,1971,1988 بیانه CMO و تعداد بسیاری پیمان ها، قطعنامه ها و بیانیه‌ها پای‌بند نیستند و به تعهدات خود عمل نمی کنند و باز دارنده‌های مقرر شده در معاهده ها از قبیل کنترل توزیع، جلوگیری از پول‌شویی درآمدهای حاصل از قاچاق موادمخدر، استرداد مجرمان قاچاق موادمخدر، معاضدت‌های قضائی، کنترل سرایت بیماری ایدز از طریق موادمخدر با سرنگ مشترک آلوده و به طور کلی تعهدات مربوط به بهداشت، جمعیت کشورهای خود و جامعه جهانی در پیشگیری از مصرف موادمخدر به کار نمی گیرند، مصرف کنندگان موادمخدر را تا حدودی آزاد می گذارند و باعث افزایش عرضه و مصرف موادمخدر می شوند.

تولید تریاک در افغانستان در سال 2001 به علت وضعیت سیاسی طالبان، فعالیت های دولت جمهوری اسلامی ایران در برنامه کشت جایگزین و خشک‌سالی کاهش چشمگیری یافت ولی نباید فراموش کرد که طبق گزارش ایرنا "پرفسور قدس" رئیس هیئت بین المللی کنترل موادمخدر، در وین، روز 22 آبان ماه سال 1380 چنین گفته است: «براساس تخمین کارشناسان، مواد مخدر موجود در انبارهای داخل افغانستان معادل 300 تن هروئین (معادل 3000 تن تریاک) است که برای مصرف 20 سال یک کشور 60 میلیون نفری اروپایی کفایت می کند».

 

فرایند اعتیاد

اعتیاد به هر شکلی که باشد، معمولاً طی یک فرایند سه مرحله ای انجام می گیرد، این مراحل عبارتند از:

  1. مرحله آشنایی: در این مرحله شخص در اثر مسامحه یا تشویق دیگران یا میل به انجام یک کار تفریحی یا کنجکاوی یا علل دیگر مانند کسب لذت، به مصرف موادمخدر آشنا می شود.
  2. مرحله میل به افزایش مواد: در این مرحله، بدن هر روز به مواد بیشتری نیاز پیدا می کند بعد از مدت‌ها استفاده نامرتب از موادمخدر، شخص دچار شک و تردید شده برای رهایی از آن با امیال خود دست به مبارزه می زند.
  3. مرحله اعتیاد (بیماری): در این مرحله، بعد از شک و تردید و شاید مدتی ترک اعتیاد، شخص سرانجام به مرحله اعتیاد واقعی می‌رسد که اگر موادمخدر کم یا بدون رعایت ترتیبات لازم ناگهان قطع شود. نشانه های سندروم محرومیت بروز می کند.

مصرف هروئین به سرعت موجب اعتیاد می شود، تریاک پس از مصرف دارو و حدود یک‌ماه متوالی به چنین مرحله ای می رسد. اما اعتیاد به الکل مستلزم مصرف آن به مدت طولانی‌تر است.

 

شخصیت و اعتیاد

بین شخصیت و اعتیاد رابطه ای متقابل وجود دارد؛ یعنی فرد به علت وضع خاص شخصیتی و نیازها و شکست‌ها، ناتوانی در برخورد با مسایل و ناکامی در زندگی، عدم ثبات عاطفی و ناملایمات دیگر به اعتیاد رو می آورد و اعتیاد نیز به نوبه خود، موجب از بین انسجام روانی و هیجانی شخص می شود بدین ترتیب، بین اعتیاد و شخصیت دور باطلی ایجاد می گردد که مبارزه با آن مستلزم تغییر شرایط بیرونی و درونی، یعنی ایجاد اراده ای و روحیه ای قوی و آسیب ناپذیر است و بالاخره، به دلیل فساد بافت‌های مغزی که از مصرف موادمخدر به وجود می آید شخص کنترل حرکات خود را از دست داده، آمادگی آسیب رسانی به خود و دیگران را پیدا می کند از این رو، به موازات افزایش معتادان، سرقت‌ها و انحرافات اجتماعی و اخلاقی نیز روز افزون می شود.

شناخت شخصیت و ویژگی‌های رفتاری معتادان به منظور مبارزه با اعتیاد و نیز پیشگیری و درمان آن، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. اعتیاد، دگرگونی‌هایی در خلق و خوی معتاد به وجود می آورد که از احوال ظاهریش می توان بدان‌ها پی برد.

 

تشخیص معتاد

معمولاً خود معتاد اعتراف می کند که معتاد است و نیاز به ماده مخدر دارد با این حال، برخی تغییرات روانی و اجتماعی و خلق و خوی او می‌تواند ما را در شناخت «معتاد» یاری دهد. در زیر به چند مورد از این تغییرات اشاره می شود:

  1. معتاد دارای ظاهری ضعیف، فرتوت و پژمرده رنگ، چهره تیره و کدر، دندان‌های پوسیده و زردرنگ است.
  2.  تنگ بودن مردمک چشم، احتمال اعتیاد را می رساند، ولی نشانه ای قطعی نیست.
  3. وجود دوره های بی قراری، تحریک پذیری و عصبانیت و اضطراب که تقریباً به طور ناگهانی جای خود را به سرخوشی و رضایت آشکار و آرامش می دهد.
  4. تمایل به کناره گیری از بستگان به ویژه والدین، برادر و خواهر و اشتیاق به افزایش معاشرت با دوستان مشکوک و جدید
  5. تغییر ساعات خواب، دیر خوابیدن در شب و دیر بیدار شدن در صبح
  6. بالا رفتن هزینه های شخصی و درخواست مکرر پول از والدین و دیگران
  7. بستن در اتاق به روی خود برای مدت طولانی تا آنکه تغییر احوالش بر دیگران معلوم نشود.
  8. بی توجهی به ظاهر خود و داشتن موهای ژولیده و لباس‌های کثیف و افزایش رفت و آمدهای ظاهراً بی مقصد و مشکوک
  9. خواب آلوده و افسرده بودن همراه با شادابی بسیار زودگذر
  10. در توالت ماندن بیش از حد معمول
  11. پرگو و یاوه گو شدن، دروغ گویی و دادن وعده های بی اساس
  12. استعمال داروهای ویژه اعصاب یا نیرو بخش و خواب آور و پیدا شدن وسایل مشکوک استعمال موادمخدر در محیط زندگی معتاد
  13. بی توجهی، بی علاقگی و بی تفاوتی نسبت به کار و گریزان بودن از انجام کارهای بدنی، به ویژه ورزش

 

عوارض روانی

معتاد فاقد تعادل روانی است و لا ابالی گری، عدم توجه به اصول و مقررات جامعه تسلیم شدن در برابر پیشامدها، ضعف اراده، بی توجهی به مسئولیت‌های فردی و اجتماعی، از خصوصیات رفتاری معتاد است. معتادان از لحاظ عاطفی نابالغ، عصیانگر، بی قرار و دارای احساسات خصومت‌زا هستند. همچنین، اینان افرادی مضطربند که احساس بی کفایتی و تنهایی می کنند با توجه به این واکنش‌ها است که می توان تمایلات «روان نژندی» و «روان رنجوری» را در آنها تشخیص داد.

اصل اتکای روانی مقدم بر تاثیر اعتیاد بر جسم است. زیرا شخص معتاد بیش از آنکه تعادل جسمانی خود را از دست بدهد تعادل روانی خود را تا رسیدن به دارو از دست می دهد. غالب معتادان به ویژه آنهایی که به مصرف موادی چون حشیش، ال.سی.دی و کوکائین و الکل مبتلا هستند، به بیماری های روانی نیز دچار می شوند.

 

عوارض اجتماعی

معتادان نه تنها مولد و سازنده نیستند، بلکه مصرف کنندگانی هستند که غیر از ضرر اجتماعی هنری ندارند. فرد معتاد نسبت به اعضای خانواده‌ خود احساس مسئولیت نمی کند. موقعیت اجتماعی او متزلزل است، به دیگران اعتماد ندارد و برآوردن نیازهای خود را مقدم بر دیگران می داند. رابط اجتماعی معتاد بسیار سطحی و تصنعی بوده، به ندرت می توانند پیوندهای مستحکم عاطفی و وفاداری و تعهد داشته باشد. چنین فردی فقط برای کسی که بتواند برای او موادمخدر تهیه کند اهمیت قایل است.

ارتکاب جرایم معتادان به علت ضعف روابط انسانی هر روز بیشترمی شود و به همین دلیل اعتماد عمومی و اهمیت اجتماعی به خطر می افتد. زیرا اکثر معتادان ناگزیر برای تاًمین موادمخدر به راه‌های نادرست نظیر دزدی، تجاوز به دیگران و آدمکشی روی می آورند.

 

نتیجه گیری

بیشتر زندانیان را افراد معتاد تشکیل می دهند و جالب‌تر آنکه بیشتر سارقان نیز معتاد هستند. از سوی دیگر آمارها حکایت از آن دارند که نیز ارتباط مستقیمی با سرقت دارد. چنانچه استان یزد که بیکاری در آن نسبت به سایر استان‌ها از درصد پایین‌تری برخوردار است، سرقت در آن کمتر صورت می گیرد. معتادان را باید یک بیمار دانست و نه یک مجرم و برای درمان و بازگردانیدن او به آغوش خانواده و جامعه راهکارهای مناسبی یافت.

  1. آگاه ساختن فرزندان، غنی سازی اوقات فراغت جوانان، توجه به خواسته های منطقی نسل جوان، برقراری رابطه عاطفی در خانواده و تشویق فرزندان به انجام فرایض دینی را می توان از جمله راه‌های پیشگیری از اعتیاد جوانان ذکر کرد.
  2. باید دانست تا زمانی که مصرف کننده موادمخدر داشته باشیم، این مواد از راه‌های مختلف به داخل کشور راه می یابد. بنابراین همراه با اقدامات موًثردر برخورد با قاچاقچیان به ویژه در مناطق مرزی، باید مراکز پژوهشی برای تحقیقات وسیع علمی به منظور شناسایی دقیق علل روی آوری افراد بخصوص جوانان به اعتیاد فراهم شود تا زمینه رشد این بلای خانمان سوز از میان برود.
  3. اصلی‌ترین راه مبارزه با موادمخدر، خشکاندن ریشه اعتیاد و برچیدن زمینه و انگیزه‌ی آن در نسل جوان است. وقتی جامعه‌ای آگاهانه از مصرف موادمخدر رویگردان شود و با شبکه های فروش و توزیع مواد، به مبارزه برخیزد و دست به افشاگری بزند، بازار موادمخدر، مشتریان خود را از دست می دهد و پدیده خانمان سوز اعتیاد به عنوان یک ضد ارزش از جامعه رخت بر می بندد.
  4. آموزش عمومی و پیشگیری از اعتیاد باید به عنوان یک فرهنگ در جامعه همگانی شود و مقدم بر همه باید با شناخت دقیق نیاز‌های جوانان که بیشترین شمار معتادان را در کشور تشکیل می دهند، به علل و ریشه های اعتیاد پی برد.
  5. مفیدترین و ثمربخش‌ترین نهاد اجتماعی، برای دور نگه داشتن جوانان از اعتیاد، خانواده است. دولت باید نسبت به آموزش دادن خانواده ها، اقدامات لازم را به عمل آورد.

 

تهیه و تنظیم: سردار محسن خانچرلی؛ فرمانده انتظامی غرب تهران 


انتهاي خبر // پایگاه خبری پلیس ایران

مشاهده خبر ارسال شده بعد



فهرست اخبار مرتبط


نظر شما درباره اين خبر

 


  • آخرین اخبار
  • پربیننده ترین
  • اخبار گوناگون