نمایش جزئیات خبر / زمان مخابره خبر :1397/12/8      15:16:0    تعداد بازديد كنندگان خبر:345


نسخه چاپی
بررسی عوامل وقوع جرم و راهکارهای عملی پيشگيری از وقوع آن
گروه اجتماعی - افزایش وقوع جرم در جوامع، علاوه بر احساس ناامنی که برای سایر افراد جامعه در موقع مشاهده و یا اطلاع از آن حاصل می گردد، صدمات مستقیم دیگری نیز به آنها وارد می کند بنابراین می توان­ «بررسی، شناخت و ارزیابی خطر وقوع جرم و انجام اقداماتی برای رفع یا تقلیل آن» را پیشگیری از وقوع جرم نامید.
 

امنیت نیاز اولیه آدمی است که در زندگی انسان‌ها حساسیت خاصی دارد و انسان‌ها می کوشند به طریقی امنیت خود را تأمین کنند.

جامعه انسانی در دوران جدید به علت پیچیدگی، شتاب، تکثر و افزایش جمعیت مراحل متفاوتی از زندگی جمعی مانند افزایش منازعات، کشمکش ها و چالش‌های اجتماعی را بصورت وسیع در حوزه های مختلف تجربه می کند.

توجه به شأن و جایگاه امنیت در زندگی اجتماعی و کارکرد آن در سیاست‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به نحو فزاینده ای در حال رشد می‌باشد و میزان حضور و تاثیر این پدیده در جامعه و سطح بهره مندی شهروندان از این امنیت که حق مهمی در زندگی اجتماعی آنان می باشد، معیار عمده برای ارزیابی سطح توسعه یافتگی جوامع بشری به شمار می آید.

امنیت عمومی بعنوان مقوله ای فراگیر و پیش شرط در هر نوع برنامه‌ریزی سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جایگاهی برجسته دارد. بخش مهمی از ارتباط جامعه با متولیان حفظ امنیت عمومی در گرو افزایش آگاهی‌های شهروندی و ایجاد یک فرهنگ پویا و ملی در جهت اعتماد جامعه به مسئولین مربوطه است. به همین خاطر تاکید بر مسائلی چون آموزش، تبلیغات مثبت و اعتمادسازی که مستلزم زمان می‌باشد، امری ضروری و واجب است.

اصولاً امنیت و احساس امنیت در یک جامعه مستلزم همکاری و هماهنگی بین تمام ارگان‌هایی است که در حد و اندازه خویش می توانند در تدابیر امنیت ملی یا اجتماعی تاثیرگذار باشند.

با توجه به تحولات سریع جوامع در زمینه های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی, اقتصادی و علمی، روش‌های مدرن و نوینی هم برای تحقق نظم و امنیت عمومی و پاسخگویی به مطالبات زندگی اجتماعی مردم ایجاد گردیده است. لذا برای ارتقاء شاخص‌های مختلف در نظم و امنیت عمومی بایستی دستگاه‌های متولی ایجاد نظم و امنیت عمومی شناخت کامل از افراد جامعه داشته باشند و بالعکس افراد جامعه شناخت کاملی از این دستگاه‌ها و وظایف آنها، که بهترین روش برای محقق نمودن این شناخت، افزایش سطح تعامل میان مردم و دستگاه‌های امنیتی می باشد.

 

شیوه های پیشگیری از وقوع جرم

افزایش وقوع جرم در جوامع، علاوه بر احساس ناامنی که برای سایر افراد جامعه در موقع مشاهده و یا اطلاع از آن حاصل می گردد، صدمات مستقیم دیگری نیز به آنها وارد می کند. بطور مثال الف: موجب افزایش هزینه های اقدامات حفاظتی ب: افزایش قیمت کالاها ج: افزایش قیمت حق بیمه توسط شرکت های بیمه.

آیا می توان مشکل وقوع جرم را بطور کامل حل کرد و قادر به ایجاد جامعه ای مبرّی از جرم شد؟ پاسخ احتمالاً منفی است. تا قبل از رسیدن به یک مدینه فاضله، امکان رهایی کامل وجود ندارد. پس حداکثر کاری که می توان و باید انجام داد پیشگیری نسبی از وقوع جرم و به عبارتی تقلیل جرم و کنترل آن است. منظور انجام اقداماتی است که موقعیت و امکان ارتکاب جرم را کاهش داده و بدین ترتیب مثل واکسن عمل می کند نه شبیه معالجه پس از بیماری.

می‌توان­ در ­تعریف پیشگیری از وقوع جرم گفت: «بررسی، شناخت و ارزیابی خطر وقوع جرم و انجام اقداماتی برای رفع یا تقلیل آن»؛ گاهی ­از این ­روند تحت عنوان «مدیریت کردن خطر وقوع جرم» نامبرده می‌شود. این مدیریت شامل موارد زیر است:

1- از بین بردن کامل برخی از خطرات.

2- تقلیل برخی از خطرات یا کاستن از دامنه خسارت.

3- تقلیل برخی از خطرات بوسیله اقدامات تامینی و امنیتی مثل افزایش تعداد پلیس و نظائر آن بمنظور کنترل مجرمین بالقوه (اقدامات بازدارنده).

برنامه های پیشگیری از وقوع جرم باید در سه سطح انجام پذیرد.

اول سطح فردی: یعنی آنچه که هر شخص حقیقی یا حقوقی باید با رعایت آنها موقعیت ارتکاب جرم از سوی مجرمین بالقوه را تقلیل دهد.

دوم در سطح جمعی: آنچه که اهالی یک محله یا کسبه یک پاساژ ملزم به رعایت آن هستند.

سوم سطح ملی: آنچه که بخش های دولتی مثل بخشداری ها، شهرداری ها، فرمانداری ها، استانداری ها، وزارتخانه ها و بطور کلی قوای سه گانه باید در محدوده وظایف خود نسبت به آن اقدام کنند.

بدین ترتیب پیشگیری از وقوع جرم، در واقع بخشی از وظیفه همه نهادهای دولتی و غیر دولتی است.

 

عوامل وقوع جرم

1- خلاء های قانونی که می‌توان پس از شناسائی با ارائه لوایح مناسب به مجلس(قوه مقننه) در جهت رفع آن کوشید.

2- عدم هماهنگی دستگاه‌های مختلف مرتبط(دولتی و غیر دولتی).

3- توزیع ناعادلانه منابع و امکانات و فرصت‌ها در سطح جامعه.

4- غرور خودخواهی و کنجکاوی افراد(یک شبه ره صدساله رفتن)

5- عدم آگاهی و اطلاع افراد و بعضاً دستگاه‌های دولتی(نیروهای اجرائی) از قوانین موجود.

 

سه پیش شرط برای ارتکاب جرم

اول. میل و انگیزه مجرم برای ارتکاب جرم

دوم. مهارت و ابزار لازم برای ارتکاب جرم

سوم. وجود موقعیت مناسب.

مقابله با پیش شرط اول با اقدامات جامع و کابردی از سوی دولتمردان و عمل به وظایف و تعهدات، توسط قوای سه گانه(مجریه، مقننه و قضائیه) و نهادهای غیر دولتی که در قانون اساسی تعیین گردیده، امکان پذیر می باشد.

قوای سه گانه به تصویب قوانین مورد نیاز(مجلس) و اجرائی کردن آن(دولت) و نظارت و کنترل(قوه قضائیه) می توانند تاثیر بسزائی بر کاهش میل و انگیزه مجرمین به ارتکاب جرم داشته باشند که اشاره کوتاه و گذرا به بعضی از این اقدامات می شود.

1- کاهش بیکاری: دولتمردان می توانند با تصویب قوانین و اجرائی کردن آن نسبت به افزایش مهارت‌های متنوع، از سنین پایین در رابطه با تربیت نیروی کار متخصص اقدام نمایند.

با حمایت از بخش صنعت و تولید و احداث کارخانجات تولیدی کوچک در مناطق و شهرهای محروم، و استفاده از نیروی کار متخصص و تربیت شده می شود از میل و انگیزه مجرم به ارتکاب جرم کاست.

2- افزایش حداقل حقوق متناسب با خط فقر و تورم.

3- افزایش مبارزه با خرید و فروش مواد مخدر­ واعتیاد:

الف. مسدود کردن مرزهای شرقی کشور با استفاده از تجهیزات و فناوری‌های مدرن روز.

ب. ایجاد پایگاه‌ها و کلینک های ترک اعتیاد و استفاده ازروش های علمی و پیشرفته در ترک اعتیاد و حمایت مالی و در اختیار گذاشتن نیروهای متخصص علمی توسط دولت به این مراکز.

ج. تعیین مجازات‌های شدیدتر برای قاچاقچیان مواد مخدر.

د. استفاده از افراد رها شده از اعتیاد در بنگاه‌های اقتصادی مناسب با نظارت و کنترل غیر محسوس و ارائه خدمات مناسب به آنان.

4- تشدید مجازات و اقدامات باز دارنده:

بطوریکه از دیدگاه مجرمان با توجه به تشدید مجازات، اقدام به عمل مجرمانه، و نتیجه کار از نظر ارزش مادی و معنوی، منطبق با خواسته ها و امیال آنان نباشد.

5- رسیدگی سریع و به هنگام به پرونده های کیفری، کوتاه کردن فاصله زمانی عمل مجرمانه بازمان اعمال مجازات.

6- استفاده از رسانه ها (دیداری، نوشتاری، شنیداری و الکترونیکی، اینترنتی) در جهت افزایش آگاهی‌های افراد جامعه و اطلاع از عواقب ناگوار اعمال مجرمانه با ارائه مستندات موجود(وقوع).

7- ایجاد و تاسیس مراکز تفریحی و ورزشی و گردشگری سالم و کتابخانه ها و نمایشگاه‌هایی از این دست که قابل استفاده برای کلیه اقشار جامعه بوده و فاقد معذوریات طبقاتی و مادی باشد.

 

بطور کلی پیشگیری از وقوع جرم با افزایش امنیت در جامعه ارتباط مستقیم دارد. بنظر میرسد جهت افزایش امنیت در جامعه بایستی بر روی سه موضوع مهم تأکید و اصرار ورزید.

1- تولید امنیت: تولید امنیت به روش‌های ذیل امکان پذیر می باشد.

الف- بخش دولتی:

- آموزش نیروهای اختصاص یافته جهت برقراری امنیت (نیروی انتظامی و امنیتی) با استفاده از روش‌های علمی و پیشرفته روز.

ب- بخش خصوصی:

- آگاهی و آموزش افراد جامعه از طریق رسانه ها (دیداری-نوشتاری و شنیداری)

2- حفظ امنیت:

- آموزش مستمر و به‌روز (پیشرفته) نیروهای انتظامی و امنیتی که وظیفه ذاتی آنان برقراری و حفظ امنیت می باشد(پلیس و...).

- کنترل و نظارت مستمر و بروز کلیه نقاط کور، حساس و جرم خیز.

3- مبارزه با عناصر ضد امنیت:

- تعیین مجازات مناسب با عمل ارتکابی که موجبات متنبه شدن مجرمین و ندامت آنان را فراهم می سازد.

- ایجاد تشکل‌های رسمی و غیر رسمی جهت فراهم نمودن زمینه های مناسب اشتغال افراد بزهکار.

 

نتیجه گیری

با توجه به اینکه وقوع جرم در اماکن تجاری و مهم و دارای اموال با ارزش و گران قیمت باعث ایجاد احساس ناامنی در سطح جامعه می‌گردد. لازم و ضروری بنظر می‌رسد که دست اندرکاران و متولیان امنیت در جامعه و ارگان‌هایی که وظیفه پیشگیری از وقوع جرم را دارند در جهت افزایش آگاهی افراد جامعه با برنامه ریزی صحیح و مدون نسبت به آموزش آنان اقدام نمایند.

کلیه اماکن بالاخص مکان‌هایی که وقوع سرقت موجب افزایش احساس ناامنی در جامعه می‌گردد را با استفاده از امکانات روز و جدید مستحکم نمود و به استناد ماده 198 قانون مجازات اسلامی در حرز مناسب قرارداد.

 

نویسنده: سرهنگ تراب نوراللهی؛ جانشین فرمانده انتظامی ویژه غرب تهران


انتهاي خبر // پایگاه خبری پلیس ایران

مشاهده خبر ارسال شده بعد



فهرست اخبار مرتبط


نظر شما درباره اين خبر

 


  • آخرین اخبار
  • پربیننده ترین
  • اخبار گوناگون