نمایش جزئیات خبر / زمان مخابره خبر :1398/2/11      7:59:0    تعداد بازديد كنندگان خبر:110


نسخه چاپی
نگاهی به خشونت در مسابقات فوتبال و راهکارهای مدیریت آن
گروه اجتماعی -اصفهان- امروزه با توجه به حساسیت بازی های فوتبال شاهد بروز خشونت و درگیری در بین طرفداران تیم ها در استاديوم ­هاي ورزشی هستیم که اين موضوع نقش پیشگیرانه مدیریت انتظامی در جلوگیری از وقوع رفتارهای تخریبی تماشاگران فوتبال را پر رنگ­ تر می­ کند.

جمعه هفتم اردیبهشت ماه در تاریخ فوتبال کشور ما روزی بسیار تلخ و تاسف بار بود، هواداران دو تیم سپاهان و پرسپولیس در ورزشگاه آزادی صحنه های بسیار ناپسندی را به نمایش و خسارت های مالی و جانی فراوانی را برجای گذاشتند. به همین دلیل، بر آن شدیم تا به موضوع خشونت و پرخاشگری در فوتبال پرداخته و این موضوع را مورد بررسی قرار دهیم.

امروزه ورزش و فعاليّت‌‏هاي مربوط به آن، نقش ویژه­‌ای را بین اقشار و طبقات مختلف جامعه به خود اختصاص داده و جايگاه مهمي در فرهنگ جوامع پيدا كرده است. از این رو رقابت‌هاي ورزشي گاهاً ورزشكاران و تماشاگران را در وضعيت‏‌هايي قرار مي‌‏دهد كه ممكن است‌ قواعد، هنجارها و ارزش های معطوف به رفتارشان، به آساني نقض و به رويارويي‏ هاي پرخاشجويانه و خشونت‏ آميز منجر شود.

افزايش چشمگير استقبال تماشاگران از اين رويداد اجتماعي، محققان را بر آن داشته شيوه­ ها و اصولي را طراحي کنند كه از اثرات منفی ورزش قهرمانی کاسته و بر جنبه ­هاي مثبت آن بيافزايد. ورزش عليرغم آنچه در گذشته هاي دور از آن ياد مي­ شد امروزه به عنوان مظهر قدرت ملت ­ها در عرصه ­هاي بين­ المللي مي­ باشد و اماكن و استاديوم ­ها به عرصه­ رقابت سياسي و به عنوان نماد فرهنگي اجتماعي هر كشور تغيير چهره داده ­اند.

با توجه به تجمع تعداد زيادي از علاقمندان به مسابقه ­هاي ورزشي و حضور پرشور و هيجان آنها در مجموعه ­هاي ورزشي، بايد اصول و ضوابط مدرن و فراگيري براي تامين سلامت و امنيت رويداد­ها، برنامه­ ها و فعاليت­ هاي ورزشي براي عموم استفاده ­كنندگان از اماكن پيش ­بيني و اعمال شود.

بي شك ورزش هاي گروهي نسبت به ساير ورزش ­ها از تعداد تماشاگران بيشتري برخوردار هستند و در اين ميان فوتبال به ­عنوان يكي از پرطرفدارترين رشته­ هاي ورزشي در جهان، يكي از مستعدترين ورزش ها برای بروز اغتشاش و پرخاشگري و ايجاد ناامني می­ باشد. در كشور ما نيز رشته فوتبال داراي هواداران بي­شماري به ويژه در استان­ هايي مانند اصفهان، آذربايجان شرقي، تهران، اهواز و... است که از اين قاعده كلي مستثني نيستند.

امروزه با توجه به حساسیت بازی های فوتبال شاهد بروز خشونت و درگیری در بین طرفداران تیم ها در استاديوم ­هاي ورزشی هستیم که اين موضوع نقش پیشگیرانه مدیریت انتظامی در جلوگیری از وقوع رفتارهای تخریبی تماشاگران فوتبال را پر رنگ­تر می‌کند. از آنجایی که نیروی انتظامی حافظ امنیت فردی و اجتماعی ورزشکاران، تماشاگران و سایر عوامل حاضر در صحنه می‌باشد، لذا توجه به جامعة هواداران از اهمیت ویژه­ای برخوردار است.

تعریف خشونت و پرخاشگری

براساس آنچه در کتاب ‌فرهنگ عمومي و ورزش آمده، واژه‌های خشونت، پرخاش و پرخاشگری گرچه در بعضی از متون و منابع به‌طور مترادف و متناظر به­ کار رفته‌اند، اما مفاهیمی و معانی روان­شناختیِ اجتماعی متفاوتی داراند. پرخاش رفتار است، اما پرخاشگری معمولاً به عنوان صفت شخصیتی، یا حتی حالت عاطفی یا نگرش تعریف می شود.

"لئونارد برکووتیز" در کتاب روانشناسی اجتماعی معتقد است، پرخاشگری تمایل نسبتاً دائم به ابراز رفتارهای توأم با پرخاش از سوی فرد در موقعیت‌های مختلف است.

خشونت‌ و پرخاشگري‌ را از اين‌ منظر كه‌ در چارچوب‌ روابط‌ متقابل‌ اجتماعي‌ تعريف‌ مي‌شوند، مي‌توان‌ پديده‌هايي‌ اجتماعي‌ تلقي‌ نمود. اين‌ پديده‌ها با توجه‌ به‌ مكان، زمان‌ و متغيرهاي‌ اجتماعي‌ مانند سن، جنس، نژاد، قوميت، طبقه‌ اجتماعي‌ و خرده‌ فرهنگ­‌هاي‌ گوناگون‌ در هر جامعه‌ مي‌توانند شكل­ هاي‌ متفاوتي‌ به‌ خود بگيرند.

خشونت در مسابقات فوتبال

در عرصه‌ فعاليت­ هاي‌ ورزشي‌ سه‌ سطح‌ براي‌ تحليل‌ خشونت‌ و پرخاشگري‌ وجود دارد: اول، بين‌ طرفداران‌ و تماشاگران‌ رويدادهاي‌ ورزشي؛ دوم، از سوي‌ تماشاگران‌ عليه‌ ورزشكاران‌ و سوم، خشونت‌ و پرخاشگري‌ كه‌ بين‌ ورزشكاران‌ رخ‌ مي‌دهد. بين‌ سه‌ سطح‌ ذكر شده، سطح‌ نخست‌ كه‌ ناظر به‌ رفتارهاي‌ خشونت‌آميز و پرخاش جويانه، بويژه‌ در ورزش‌ فوتبال‌ است، از نظر جامعه‌شناختي‌ حايز اهميت‌ بيشتري‌ است.

هواداران‌ و طرفداران‌ تيم‌هاي‌ فوتبال‌ در برخي‌ موارد از پرداختن‌ به‌ حركات‌ و رفتارهاي‌ خشونت‌آميز ابايي‌ ندارند و مبادرت‌ به‌ پرتاب‌ اشيائي‌ به‌ سوي‌ ورزشكاران، مربيان‌ و داوران‌ مي‌كنند، الفاظ‌ ركيك‌ و توهين‌آميز بر زبان‌ جاري‌ مي‌كنند، اموال‌ و تأسيسات‌ ورزشگاه ها و مكان هاي‌ عمومي‌ را تخريب‌ مي‌كنند، آشوب هاي‌ خياباني‌ به‌ راه‌ مي‌اندازند و با ساير تماشاگران‌ و هواداران‌ تيم ­هاي‌ رقيب‌ به‌ نزاع‌ مي‌پردازند.

مدیریت رفتار های خشونت آمیز هواداران

در راستای مدیریت رفتارهای خشونت­ آمیز هواداران، تحقیقاتی زیادی صورت پذیرفته است. از جمله "جان بزرگی" و همکاران در تحقیقی با عنوان "نقش پيشگيرانه مديريت انتظامی در جلوگيری از وقوع رفتارهاى تخریبی تماشاگران فوتبال" به دنبال حل این معضل نظرات کارشناسانة مدیران ناجا را مورد بررسی قرار دادند. یافته‌ها حاکی از آن بود که با بهره‌گیری از کنترل نامحسوس، حضور فیزیکی محسوس پلیس، عوامل، اقناع و عملیات روانی می‌توان میزان وقوع کنش‌های تخریبی تماشاگران فوتبال را تقلیل داد.

نقش نظارت های پلیسی در کاهش خشونت در فوتبال

در ساليان اخير مراكز امنيتى، اجتماعى، سياسی و سازمان پليس، دركشورهاى مختلف دنيادرپی شناسايی دقيق ماهيت رفتارهاى تخريبى در ميدان هاى ورزشی و دستيابی به راهكارها و راهبردهاى مداخله مؤثر در آن برآمده اند. حاصل مطالعه و بررسی چندساله شكل گيرى خط پژوهشی نوينى می باشدكه ابعاد مختلف اين پديده نوظهور را نمايان ساخته است. از آنجا که تماشاگران فوتبال طيف نامتجانسی از شهروندان را به خود اختصاص می دهند و ناچاراً براى تأثير نهادن بر هرگروه از آنان بايد از ساز و كارهاى معينى بهره گرفت، لذا نوع نظارت نیروی انتظامی می تواند راهگشا باشد.

باید متذکر شد که خشونت و پرخاشگری در فوتبال ایران بر خلاف کشورهای اروپایی کمتر سازمان یافته است و فقط قبل و بعد و در حین تماشای بازی اتفاق می افتد، بر اساس تحقيقي که در دومين فصلنامه مطالعات امنيت اجتماعي منتشر شده، احساسي بودن رفتار، تيم گرايي، جماعت بودن، كينه توزي و سن، بيشترين اثر را بر خشونت گرايي تماشاگران فوتبال داشته است.

براساس راهكار اجباري، بازرسي منظم و بدون تبعيض، جريمه و تنبيه، جلوگيري از ورود آشوبگران شناخته شده، تأكيد بر نشستن و جلوگيري از ايستادن هاي بي مورد و نظارت مداوم بر تراكم جمعيت در تغيير رفتار خشونت آميز تماشاگران تأثيرگذار است.

شواهد نشان‌ مي‌دهند كه‌ اگر چه‌ بسياري‌ از هواداران‌ باشگاه ها بدون‌ قصد و نيت‌ قبلي‌ به‌ اوباشگري‌ كشيده‌ مي‌شوند، اما گروهي‌ كه‌ هسته‌ اوباش‌ را تشكيل‌ مي‌دهند زد و خورد و پرخاشگري‌ حاشيه‌ مسابقات‌ را جزء ناگسستني‌ فوتبال‌ به‌ شمار مي‌آورند.

نتیجه گیری

در پایان براساس آنچه گفته شد می توان نتیجه گرفت که توجه به رویکرد پلیسِ جامعه محور می­ تواند در کاهش پیامدهای خشونت ورزشی در سطح جامعه مؤثر باشد. پلیس جامعه محور «یک مکتب جامع فکری، روشی مدیریتی و راهبردی سازمانی است که همه عوامل پلیس را در برگرفته و شیوه ­های مؤثر حل مشکل و مشارکت پلیس و جامعه را ارتقاء می­ بخشد». به عبارت دیگر، پلیس جامعه محور یک تحول گفتمانی در نحوه تعامل پلیس با شهروندان است.

این رویکرد نظارت غیرمستقیم و نامحسوس پلیس در میادین ورزشی را تبیین می‌­کند، چراکه بر حل مسئله به صورت خلاق و ابتکاری؛ بر افزایش اعتماد شهروندان به پلیس و بر درگیر شدن اجتماع در حل مشکلات خود تأکید دارد و می خواهد شهروندان، خودشان در روند حل مسئله مشارکت داشته باشند.

در واقع، این نوع نظارت به معنای یک تغییر کوچک فنی در اداره امور پلیسی نیست؛ بلکه نوعی تغییر در الگوی فکری و شیوه عمل پلیس است. این بنیادی­ ترین تغییر در نظام سازمانی پلیس است. گرچه مديران و فرماندهان پليس بر اين باورندكه براى مديريت رفتار كنشگران ميدان هاىورزشى، به­ ويژه تماشاگران فوتبال، بايد از دامنه وسيعی ازروش ها وفنون روانى، اجتماعى، رسانه ­اى و پليسی استفاده كرد، اما تحليل نظر آنان آشكار ساخت كه از بين پنج روش كلان مديريت پيشگيرى، دامنه اثربخشی روش هاى عمليات روانى، كنترل نامحسوس و اقناع بيش ازساير روش ها است.

بنابراین پیشنهاد می شود، نیروی انتظامی جهت ایجاد امنیت اجتماعی و کاهش رفتارهای خشنونت­ آمیز و جرم در میادین ورزشی به‌ ویژه فوتبال از نظارت مستقیم خود کاسته و از طریق نرم­ افرازی و با مدد گرفتن از فرهنگ­ سازی و همچنین آموزش­ های شهروندی به نظارت غیرمستقیم سوق پیدا کند و رویکرد پلیس جامعه محور را پیاده سازی نماید. لذا با استفاده از یافته­ های پژوهش حاضر و پژوهش­ هایی از این دست، طراحی پژوهش­ های کاربردی در راستای مقایسه نتایج اعمال کنترل محسوس و نامحسوس نیروی انتظامی به روش شبه تجربی پیشنهاد می شود.

 

تهیه و تنظیم: اداره برآورد اجتماعی و افکار سنجی معاونت اجتماعی فرماندهی انتظامی استان اصفهان


انتهاي خبر // پایگاه خبری پلیس ایران

مشاهده خبر ارسال شده بعد



فهرست اخبار مرتبط


نظر شما درباره اين خبر

 


  • آخرین اخبار
  • پربیننده ترین
  • اخبار گوناگون