نمایش جزئیات خبر / زمان مخابره خبر :1398/4/18      12:50:0    تعداد بازديد كنندگان خبر:242


نسخه چاپی
پيشگيري از جرایم با بهره‌گيري از آموزه‌هاي قرآن کريم و روايات اهل بيت (ع)
گروه استان ها-قم-وقوع جرم و بزه در جامعه همواره از نگراني‌هاي جدي حقوقدانان، جامعه شناسان، سياست‌گذاران و مسئولان نظم و امنيت بوده و به دلیل تبعات سوء ناشي از آن از ديرباز به دنبال راهبردهاي گوناگوني براي پيشگيري از بروز انواع جرایم و کجروي ها بوده‌اند.

 

 

دين اسلام به عنوان کامل ترين دين که براي تمامي شئون زندگي انسان‌ها برنامه علمي ارائه مي‌دهد، نگاه ويژه‌اي به جرم، ناهنجاري‌ها و کجروي‌هاي اجتماعي داشته و براي تربيت انسان ها و پيشگيري از وقوع جرایم در جامعه، برنامه‌هاي کاربردي ارائه مي‌کند، از نظر اسلام آموزه‌هاي قرآن کريم و روايات اهل بيت (ع) نقش بي‌بديلي در مهار و کاهش جرایم، نجات جامعه و سعادت انسان ها دارند .

آنچه امروزه از آن به عنوان پيشگيري از جرم ياد مي‌شود در تار و پود پيام هاي آسماني رهنمودهاي انبياء و اوليای الهي بوده است و بالاتر از آن از آنجايي که رسالت دين رهايي انسان از تباهي و فساد و گمراهي است لذا پيشوايان ديني براي تحقق آن از هيچ تلاشي دريغ نمي‌کردند و قبل از مبارزه با معلول با علت و زمينه گناه و جرم مبارزه مي‌کردند و بر اين اساس پيشگيري از انحراف و کجروي در صدد وظايف رهبران ديني قرار داشته است.

بي ترديد اقدامات پيشگيرانه مجموعه اي از فعاليت هاي سازنده تربيتي، آموزشي، اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي و سياسي را در بر‌مي‌گيرد که مهم ترين آنها عبارتند از حفظ و حراست جامعه از علل و موجبات گناه و جرم، تأمين خير و سعادت و مصلحت و منفعت مردم. از طرفي اسلام که انسان را موجودي برتر و داراي قوا و استعدادهاي فوق‌العاده در مسير رشد و تعالي مي‌داند با آموزه هاي متعدد و متنوع نه فقط موجب پيشگيري از وقوع جرم و انحراف دروني از فعاليت‌هاي مجرمانه مي‌گردد بلکه رشد و تعالي روحي و معنوي انسان را نيز تضمين و او را به هدف والايي که براي آن آفريده شده است مي‌رساند .

با توجه به نوع نظام‌هاي حقوقي و فرهنگ حاکم بر جوامع برخي اعمال و رفتارها در جامعه‌ جرم محسوب مي‌گردد ليکن همان رفتار در برخي از جوامع نه تنها جرم نمي‌باشد بلکه به عنوان هنجار پذيرفته مي‌شود لذا راهکارهاي ارائه شده در دين اسلام همواره آثار چشمگير خود را در زمينه مهار جرایم و انواع ناهنجاري ها بر جاي‌گذاشته و به نوعي مصونيت دروني در افراد به‌وجود مي‌آورد و مي‌تواند به هنگام مواجهه با کجروي های نجات بخش انسان باشد.

قرآن کريم و مجموعه روايات و احاديث به عنوان مهمترين و متقن‌ترين منابع اسلامي به موضوع پيشگيري از جرم توجه ويژه‌اي دارند هر چند که در قرآن و روايات به طور مستقيم کلمه پيشگيري به کار نرفته است اما به شکل ضمني آيات و روايات فراواني دال به اين مسئله مي‌باشد .

با اندکي تأمل در تعريف جرم و پيشگيري از ديدگاه حقوقي و تفاوت آن با ديدگاه اسلام مي‌توان چنين نتيجه گرفت که تنها راه نجات انسان براي دوري از گناه و جرم پناه‌بردن به آموزه‌هاي قرآن کريم و روايات است چراکه جرم از نظر حقوقي بار مجازاتش دنيايي است و اگر کسي متوجه آن نشود هيچ مجازاتي بر آن مترتب نيست در حالي‌که از نظر قرآن و روايات هيچ جرم و گناهي از ديد پروردگار عالم پوشيده نيست و همه آنها در لوح محفوظ ثبت و ضبط است، از اين منظر نگاه پيشگيرانه در اسلام بسيار قوي تر از نگاه پيشگيرانه در جوامع حقوقي است.

در تعريف جرم مي‌توان گفت جرم فقط يک معنا دارد و آن قطع، بريدن و جدا کردن است و گناه را بدان سبب جرم مي‌گويند که شخص را از سعادت و رحمت خدا جدا مي‌کند.

پيشگيري کيفري

در پيشگيري کيفري با استفاده از اعمال، اجراي سريع و حتمي کيفر موجب تأثير بر افکار عمومي جامعه مي‌گردد تا از ارتکاب جرم پيشگيري گردد که به دو شاخه پيشگيري عام و خاص تقسيم مي‌شود در پيشگيري عام محور اصلي نقش بازدارندگي مجازات‌ها، ايجاد ترس و وحشت و عبرت آموزي کيفري بر عموم مردم استوار است ودر پيشگيري خاص هدف اصلي اصلاح مجرم و جلوگيري از تکرار جرم مدنظر است، پيشگيري غير کيفري که به دو شاخه پيشگيري وضعي و پيشگيري اجتماعي تقسيم مي‌شود.

پيشگيري وضعي

مجموعه تدابير و اقداماتي است که با مداخله در اوضاع و احوال و پيرامون جرم و موقعيت هاي پيش جنايي به‌دنبال منصرف کردن بزهکاران احتمالي از ارتکاب جرم است که در نهايت وبه‌طور مستقيم موجب کاهش بزهکاري مي‌گردد يعني در آن موقعيت زماني و مکاني بستر جرم را با ابزارهايي از بين ببرند مثل نصب دوربين در محلي که احتمال وقوع جرم مي‌رود که اين موضوع باعث مي‌شود تا جرم از بين نرود بلکه از مکاني به مکان ديگر منتقل شود اين نوع پيشگيري مقطعي نمي‌تواند مطمئن و شفا بخش باشد.

 پيشگيري اجتماعي

پيشگيري اجتماعي مجموعه اقدام هاي پيشگيرانه اي است که به دنبال حذف يا خنثي کردن آن دسته از عواملي است که در تکوين جرم مؤثر بوده اند.

در اين نوع پيشگيري سعي مي‌شود با تأثير بر شخصيت افراد جامعه از طريق نهادهاي اجتماعي افراد طوري تربيت شوند که از ارتکاب جرایم اجتناب ورزند و اولويت در اين نوع پيشگيري تمرکز بر سالم‌سازي محيط اجتماعي است بر اساس عقيده جرم شناسان يکي از علل وقوع جرم نارسايي اجتماعي است لذا پيشگيري اجتماعي سعي دارد با بهبود وضعيت بهداشت، زندگي خانوادگي، آموزشي، مسکن، فرصت شغلي و فعاليت هاي محلي مجرمان بالقوه را کنترل کند اين در حالي‌است که پيشگيري اجتماعي با تأثير غيرمستقيم موجب جلوگيري از مجرم شدن افراد جامعه و تبديل شدن بزهکاران بالقوه به بزهکاران بالفعل مي‌گردد.

یافته ها

پيشگيري از جرم در اصول اعتقادي

ايمان به خدا و ياد او و اعتقاد به حضور او در همه جا و همه حال و اعتقاد به اين که همه، در محضر خدا هستيم از اساسي ترين اهرم هاي بازدارنده از جرم و گناه است، اثري که نقش اعتقادي در سرکوب غرايز حيواني دارد، هيچ چيز ندارد.

عدل به معناي اعتدال، ميانه روي و دوري از هر نوع افراط و تفريط در کليه شئون‌ مادي و معنوي است ، رسول خدا(ص) خود را با ضعيف‌ترين توده‌هاي مردم هم‌آوا کرده و حتي 3 روز متوالي سير نخوابيده و از شدت گرسنگي بر شکم خويش سنگ بسته و ديگران را بر نفس خويش مقدم مي‌داشت.

پيامبران و انبياء و ائمه معصومين انسان هايي هستند که براي نجات بشر در تمام ابعاد زندگي به عنوان مربي و الگو از سوي خداوند به بشريت معرفي شدند ، پيامبر جانشينان خود را بعد از خود معرفي کرد و هدايت جامعه را ائمه معصومین به عهده گرفتند، پس جامعه هيچ گاه بدون هادي نبوده و پيامبران و ائمه معصومين(ع) هميشه بشر را به دوري از جرم و گناه توصيه کردند.

بيش از يک ششم قرآن انسان ها را به سوي معاد و يادروز رستاخيز و حساب و کتاب و قيامت دعوت مي‌نمايد و اينکه رستاخيز آمدني است شکي در آن نيست، اوست که خلق را در دنياي اول بار ايجاد و بعد در روز قيامت اعاده مي‌کند پس انسان اگر قرار باشد روزي به حسابش رسيدگي شود گناه و جرم مرتکب نمي‌شود.

پيشگيري از جرم در فروع دين

فروع دين به عنوان اعمال عبادي و برنامه هاي ديني وسيله اي براي خودسازي، تقواي الهي، تقرب به خدا و شناخت پروردگار است.

آيات و روايات نشان مي‌دهد که انسان براي اينکه مرتکب جرم، گناه و فحشا نشود بايستي نماز بخواند چون نماز پيشگيري‌کننده است، چون نماز هدايت کننده به سمت صراط مستقيم است، چون در لغزشها نياز به صبر و نماز داريم و بايد از آنها کمک بگيريم و نماز باعث رشد و نمو مي‌شود و اساس دين و باعث عروج مؤمن است.

 روزه باعث مي‌شود تا انسان از بسياري از لذايذ و خوردن و آشاميدن و شهوت پرهيز کند به همين دليل يکي از مصاديق خود کنترلي است و باعث پيشگيري از جرم مي‌شود.

خمس از ديدگاه فقه به وجوب پرداخت يک پنجم و يا بيست درصد از اموال گفته مي‌شود وقتي اين تقسيم اموال و ثروت در جامعه صورت بگيرد باعث مي‌شود فقير و غني هر 2 از روزي خداوند بهره‌مند شوند و فقر و تنگدستي باعث نشود تا افراد دست به جرم بزنند.

زکات نيز به معني نمو وطهارت است و باعث مي‌شود تا توازن مالي، فرهنگي، اقتصادي، اجتماعي در جامعه برقرارشود ، هر چيز زکاتی دارد ، زکات حلم و بردباري، تحمل ديگران است پس اگر ديگران را تحمل کردي جرم اتفاق نمي‌افتد؛ زکات قدرت مروت است؛ زکات زيبايي پاکدامني است؛ زکات دارا بودن نيکي به همسايگان،صله رحم و بخشش مال است؛ زکات سلامتي تلاش در راه بندگي خداست؛ زکات شجاعت جهاد در راه خداست؛ زکات علم نشر آن است و زکات بدن روزه گرفتن و جهاد است پس همه اينها هرکدام در پيشگيري از جرایم مؤثر هستند.

حج عمل عبادی است و برای تقرب به خداوند متعال است و دارای آثار معنوی و جاذبه‌های روحی است، منافع اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی را نیز در بر می‌گیرد، حج باعث پیشگیری از جرم می‌شود به دلیل اسرار و آثار آن هست که هم ظاهری دارد و هم باطنی.

جهاد یعنی کوشش کردن اگر با کلمه فی سبیل الله همراه شود مفهوم ویژه‌ای دارد جهاد بر دو نوع است قسم اول جهاد با خویشتن و قسم دوم جهاد با دشمن است که از نظر اسلام از حدود انسانیت خارج شده و یاغی گری را برای تسلط بر دیگران پیشه خود می‌کند.

امر به معروف و نهی از منکر دو برنامه مهم اسلام است که از وقوع جرایم جلوگیری می‌کند امام علی(ع) دراین باره می فرماید خداوند ایمان را به‌منظور تطهیر و پاک سازی انسانها از هر نوع شرک واجب نمود و امر به معروف را به خاطر اصلاح توده مردم و نهی از منکر را به منظور بازداشتن افراد جامعه از شفاهت و بی‌خردی واجب کرده است.

این موضوع بیش از آنکه یک مسئله حکومتی باشد یک موضوع مردمی است تا مردم در قبال قانون‌شکنی دیگران حساس باشند برابر اصل ۸ قانون اساسی تحقق امر به معروف و نهی از منکر در جامعه اسلامی، ابزار خوبی برای پیشگیری از جرم و انحرافات اخلاقی است.

تولي و تبري یعنی دوستی با دوستان خدا می‌تواند باعث نجات انسان شود و همین طور دشمنی با دشمنان خدا موجب نجات مي‌‌شود چرا که اگر انسان شخصیتی را دوست بدارد سعی می‌کند اخلاق، رفتار و کردارش را همانند او کند اگر انسانی که به عنوان الگو انتخاب می‌شود دوست خدا باشد باعث پیشگیری انسان از انحرافات می‌شود و بالعکس اگر الگو، منفی و دشمن خدا باشد انسان به ورطه سقوط و انحطاط پا گذاشته و بار معصیتش زیاد می‌شود پس یکی از مسائلی که در پیشگیری از جرایم مؤثر است رعایت آخرین بحث فروع دین یعنی دوستی با دوستان خدا و دشمنی با دشمنان خداست.

نتيجه

در پايان مي‌توان چنین نتیجه گرفت که رویکرد پیشگیری از جرم در آیات و روایات بر مبنای اصلاح فرد و جامعه است، تمامی برنامه های دین مبین اسلام بر اساس روش‌های فرهنگی و اخلاقی پایه‌گذاری شده است.

در تعلیم و آموزش عمومی باید به قرآن و سیره اهل بیت(ع) پناه برد،آموزش و پرورش، آموزش عالی باید به‌گونه‌ای عمل کنند که مفاهیم قرآنی و علوم تربیتی برگرفته از احادیث ائمه اطهار به شیوه کنونی و با استفاده از وسایل ارتباط جمعی کنونی به دست مشتاقان علم و حقیقت برسد و در این راه نیز بایستی از تکنولوژی روز مثل پیام های کوتاه و مؤثر در فضای مجازی کلیپ های کوتاه و تأثیرگذار تصویری در فضای مجازی و همچنین چاپ کتب جذاب که مورد پسند نسل جدید باشد.

پیشگیری از طریق خانواده یکی از مهم‌ترین راه‌های پیشگیری افراد از انحراف، درونی کردن ارزش ها و هنجارهای پذیرفته شده است لذا می‌شود از طریق برگزاری همایش‌های متعدد برای خانواده ها و استفاده از اساتید فن خانواده را به این سمت حرکت و سوق داد و در هم‌نشینی با نیکان و صالحان راهنمایی کرد چرا که مهمترین روش‌های تربیتی معاشرت با انسان هایی است که تاثیر تربیتی بالایی بر روی انسان‌ دارند و بخش قابل توجهی از صفات بر اثر تعامل با آنان شکل می‌گیرد.

در این مسیر ترویج فرهنگ صبر و بردباری، تشکر و قدردانی از نعمت‌ها، قناعت و پرهیز از اسراف و تبذیر، مبارزه با شیطان، توبه و پشیمانی از گناه، گسترش عدالت و قانون گرایی، مشارکت دادن مردم در تامین امنیت و توزیع عادلانه امکانات عمومی و بالاخره ترویج فرهنگ اصیل ایرانی و اسلامی در تقابل با فرهنگ منحط غرب می‌تواند بسیار موثر باشد.#

سرهنگ"احمد صادقی"معاون هماهنگ کننده فرماندهی انتظامی استان قم


انتهاي خبر // پایگاه خبری پلیس ایران

مشاهده خبر ارسال شده بعد



فهرست اخبار مرتبط


نظر شما درباره اين خبر

 


  • آخرین اخبار
  • پربیننده ترین
  • اخبار گوناگون