نمایش جزئیات خبر / زمان مخابره خبر :1398/5/28      11:59:0    تعداد بازديد كنندگان خبر:110


نسخه چاپی
نقش سبک زندگی در جامعه
گروه استان ها – زنجان - سبک زندگی از دیدگاه اسلام به مجموعه ای از موضوعات مورد قبول اسلام در عرصه زندگی اشاره دارد که براساس آن، معیار رفتار ما باید مبتنی بر اسلام و آموزه های اسلامی باشد.

به عقیدة صاحب نظران، سبک زندگی هر فرد و جامعه متأثر از نوع باورها (جهان بینی) و ارزش های حاکم بر آن فرد و جامعه است. مشخص است که جهان بینی مادی و ارزش های لذت گرایانه طبیعتا سبک زندگی خاصی را پدید می آورند. همانطور که جهان بینی الهی و ارزش های کمال گرایانه و سعادت محورانه سبک خاصی از زندگی را شکل می دهند.

در شرايط کنوني خانواده ايراني با چالش‌هاي بسيار روبه رو است و مهمترين آن، تغيير در سبك زندگي است. طبق اين چالش‌ها، سطوح اجتماعي، خانواده را دستخوش تغيير کرده است. تغييراتي از قبيل: تغيير تنش و جايگاه زنان، افزايش ميزان طلاق، کاهش ميزان ازدواج، کاهش فرزندآوري، تغيير نگاه به همسر، مرکزيت تصميم‌گيري خانواده در جامعه، کمرنگ‌شدن باورهاي مذهبي، تجمل‌گرايي و کاهش اعتماد که به مجموعه‌اي از نقش‌هاي معارض انجاميده است.

خانواده اساس جامعه را تشكيل مي‌دهد و تغيير سبك زندگي در خانواده‌ها، تغيير جامعه را در پي خواهد داشت. آسيب‌هايي كه خانواده و جامعه ما را تهديد مي‌كنند ريشه در تغييرات سبك زندگي ما دارند.

حال از آنجا که در جوامع گوناگون بحث از آیین و روش زندگی دینی مطرح بوده و ادیان مختلف در طول تاریخ دستورالعمل های خاصی برای همة ابعاد زندگی انسان ارائه کرده اند و مدعی بوده اند که جامعه مطلوب و زندگی سالم در نتیجة پیروی از روش زندگی ارائه شده توسط آنان است ، پس می توان انتظار داشت که سبک زندگی اسلامی نیز از سبک های مهم و تأثیرگذار در زندگی افراد و درجوامع گوناگون است؛ خصوصا در عصر حاضر که کاستی های سبک زندگی غیر دینی ومادی بر همگان روشن شده است .

سبک زندگی از دیدگاه اسلام، به مجموعه ای از موضوعات مورد قبول اسلام در عرصه زندگی اشاره دارد که براساس آن، معیار رفتار ما باید مبتنی بر اسلام و آموزه های اسلامی باشد. خدا محوری و حاکمیت ارزش های اسلامی در زندگی از مهمترین معیارهای سبک زندگی مورد تأیید اسلام است؛ درواقع، در این سبک زندگی، زندگی فردی و اجتماعی افراد باید مبتنی بر اسلام و رهنمودهای قرآنی باشد. اسلام با احکام جاودانه خود، سبکی آرمانی و در عین حال، واقع گرایانه را پیشنهاد نموده که مبتنی بر نگرشی متعالی به هستی و انسان است و آدمی را موجودی مسئول و مختار می داند که سرنوشت او به دست خودش رقم می خورد. در این سبک زندگی، غایت آموزه های دینی رهایی از سبک زندگی غیر اسلامی و رسیدن به حیات طیبه می باشد که ایمان و عمل صالح، ملاک و معیار اساسی سبک زندگی اسلامی و دستیابی به حیات طیبه است. در این سبک از زندگی، انسان به طور طبیعی مدلی را که بیشترین هماهنگی را برای دستیابی به قرب الهی داراست، در زندگی فردی و اجتماعی خود مطلوب می داند و تقرب به خدا و لقاء الله را هدف نهایی خود می بیند؛ از این رو، همة شئون زندگی خود را؛ از نماز و عبادت تا کسب و کار، تحصیل، تفریح، معاشرت، بهداشت، خوراک، معماری، هنر، سخن گفتن، تولید، مصرف، آراستگی ظاهری و امثال آن را در مسیر این هدف قرار می دهد.

تغییر سبک زندگی، نگرش و دیدگاه افراد نسبت به مسائل اجتماعی و فرهنگی دگرگون می شود و با تغییر رفتار و جهان بینی فرد زمینه برای انحراف های دیگر نیز فراهم می گردد.

مهم ترین مسائل در سبک زندگی شامل نوع زندگی، فعالیت های معیشتی، فرهنگ خانواده مداری، تشکیل خانواده و ازدواج، شیوه ظاهری افراد، پیروی از آداب و رسوم محلی، احترام به دیگران، نوع شهرسازی، شیوه تفریح ها و در نهایت نوع کالاهای مصرفی می شود.

مهم ترین بخش سبک زندگی، نوع نگرش، احساس ها، رفتارها، باورها و ارزش های فردی و اعتقادی را شامل می گردد. از آن جایی که جامعه ما بر نظام دینی و ارزشی تکیه دارد می باید سلوک زندگی اجتماعی و فردی بیانگر این اصول و مبانی باشد. آموزه ها و تعالیم اسلام در باب شیوه و سلوک زندگی مسلمانان، احکام و قواعد کاملی دارد که رعایت این اصول و قوانین لازم و ضروری است.

در سبک زندگی  اسلامی به سه محور زیر تاکید بیشتری شده است؛

الف) اعتقادات: اصول اعتقادی اسلام یعنی ایمان و عقیده به توحید، نبوت و معاد. این سه اصل، شالوده دیانت اسلام را تشکیل می دهند.

ب) اخلاقیات : یعنی مسلمان ویژگی های درونی و روانی خود را به گونه ای بسازد که با کلیت این سیستم مفهومی هماهنگ و منطبق باشد. شاید محکم ترین تعبیر قرآن در این زمینه همان تقوا باشد که می توان آن را «ترس آمیخته با احترام از خداوند» معنا کرد.

ج) وظایف عملی و عبادات: از آن جایی که پیام اصلی اسلام، توحید است و یکی از مراحل آن، توحید در عبادات است، پس از قبولی قلبی و اقرار زبانی به اصول فوق، باید عمل به ارکان را مکمل موجود بودن شمرد. عبادات یا وظایف عملی، بخش مهمی از مجموعه اعمال و رفتارها را تشکیل می دهد که در فرهنگ اسلامی به عنوان فروع دین شناخته شده است و در کنار اصول دین قرار دارد.

بر این اساس، تعالیم اسلام تمام وظایف زندگی را پوشش می دهد و سبک زندگی برگرفته شده از آن، سبک زندگی ایده آل و مطابق با فطرت بشریت است. در نهایت می توان گفت سبک زندگی اسلامی جامعیت داشته و مولفه های مختلفی را در بر می گیرد از جمله مولفه های اجتماعی ، عبادی ، زمان شناسی ، اخلاق ، مالی ، خانواده ، سلامت ، تفکر و علم ، دفاعی - امنیتی ، باورها به مفاهیم هستی شناختی، انسان شناختی، خداشناختی .

اسلام یکی از ابزارهای سازنده سبک زندگی اسلامی می باشد. دستورات دینی شکل دهنده و تاثیر گذار بر سبک زندگی افراد است. طبیعی است در سبک زندگی اسلامی بر خلاف سبک زندگی غربی، هر فردی در زندگی خود باید ارتباط موثر با خود و دیگران برقرار کند؛ در سبک زندگی غربی اصالت فرد مطرح است و تمام تلاش نظریه پردازان غربی این است که افراد به خود توجه کرده و به سود و لذت بیشتر از هر راه دست یابند؛ بنابراین سه چیز در سبک زندگی غرب اصل است: اصالت فرد، اصالت سود و اصالت لذت. باید توجه داشت در سبک زندگی اسلامی هم این مسائل مطرح است، اما اصیل و ذاتی نیست. اسلام توصیه می کند افراد به نیازهای فردی خود پاسخ دهند اما در عین حال به تمام ابعاد توجه کنند، بنابراین اسلام هم به سلامت روح بها می دهد هم جسم اما این اصل نیست و در کنار آن افراد باید به دیگران و مسائل اجتماعی هم توجه کرده و در این راستا برای خود چارچوبی تعیین کنند تا روابط اجتماعی بهبود یابد. توصیه به روابط اجتماعی از نظر قرآن دارای جایگاه مهمی است و سبک زندگی اسلامی صرفا بر فرد بنا نشده است؛ بنابراین شاخص های سبک زندگی اسلامی را می توان در دو بعد فردی و اجتماعی تقسیم کرد.

تقوا به معنای عام کلمه لازمه زندگی هر فردی است که می خواهد انسان باشد و تحت فرمان عقل زندگی کند و از شاخص های معینی پیروی نماید. تقوای الهی یعنی این که انسان خود را از آنچه از نظر دین و اصولی که دین در زندگی معین کرده، خطا و گناه و پلیدی و زشتی شناخته شده، حفظ و صیانت کند و مرتکب آنها نشود. تقوا در درجه اول و به طور مستقیم از ناحیه اخلاقی و معنوی به انسان آزادی می دهد و او را از قید رقیت و بندگی هوی و هوس آزاد می کند، رشته حرص و طمع و حسد و شهوت و خشم را از گردنش بر می دارد، ولی به طور غیر مستقیم در زندگی اجتماعی هم آزادی بخش انسان است.

حفظ سبک زندگی اسلامی و پایبندی به آن یکی از مهم ترین عوامل در حفظ فرهنگ و ارزش های اقتصادی قلمداد می شود؛ لذا در طول تاریخ یکی از شیوه های استعمارگری، تهاجم به نگرش و سبک زندگی در جوامع اسلامی است تا از این طریق زمینه برای تسلط فرهنگی، اقتصای و سیاسی جامعه هدف فراهم گردد.

نتیجه گیری :

1- با توجه به آن که اصول و مباني ديني و اعتقادي ما، خود، يك دستورالعمل الهي زندگي است بنابراين بهترين چارچوب سبك زندگي ما، كتاب خدا و سيره پيامبر اسلام(ص) و ائمه اطهار عليهم‌السلام است. گسترش و آموزش جنبه‌هاي مذهبي در سطح جامعه مي‌تواند به عنوان ابزار کنترل دروني، نقش مؤثري در اصلاح امور داشته باشد. بنابراين استفاده از همه ابزارهاي موجود در جهت گسترش فرهنگ ديني و نهادينه ساختن اعتقادات مذهبي مي‌تواند بسيار راه‌گشا باشد.

2- اهتمام والدين در دروني‌سازي ارزش‌ها و هنجارهاي اجتماعي در فرزندان از طريق فرايند جامعه‌پذيري، علاوه بر همنوايي آگاهانه و داوطلبانه فرزندان با هنجارهاي اجتماعي، باعث شکل‌گيري سبك زندگي ارزشي و ملي در فرزندان نيز مي‌گردد و باعث مي‌شود بسياري از ناهنجاري‌ها و آسيب‌هاي اجتماعي كاهش يابد.

3- اهتمام جدي والدين در مساعدت و همفکري و راهنمايي فرزندان در انتخاب دوستان، هم‌سالاني مناسب و آگاهي و اطلاع از اين که فرزندانشان با چه کساني معاشرت دارند، مي‌تواند نقش مؤثري در پيشگيري از انحراف داشته باشد.

4- رسانه‌هاي جمعي، به ويژه رسانه‌هاي تصويري نظير سينما و تلويزيون، تأثيراتي مستقيم بر افراد جامعه دارند و نقش ويژه‌اي در آگاهي‌بخشي به جامعه ايفا مي‌کنند، بنابراين پيشنهاد مي‌گردد با بازگو نمودن پيام‌هاي منسجم در قالب هنر، بر تبليغ ساده‌زيستي، معرفي مشي زندگي اسلامي و ايراني، پرهيز از ترويج الگوهاي غربي و ايجاد همنوايي اجتماعي همت گمارند.

5- نظام آموزش و پرورش و دانشگاه‌ها بايد طوري طراحي شود که نوجوانان و جوانان را با سبك زندگي اسلامي و ايراني آشنا و مأنوس سازد و در اين صورت است كه مي‌توان به داشتن جامعه‌اي سالم و هنجارمند اميد داشت.

6- تغييرات در محيط اجتماعي در تغيير سبك زندگي انسان‌ها اثر مي‌گذارد بنابراين مديران و مسئولان جامعه بايد نگاهي همه‌جانبه داشته باشند و در هر اقدامي كه انجام مي‌دهند توجه جدي به پيامدهاي فرهنگي و اجتماعي آن داشته باشند.#

تهیه و تنظیم : فرمانده انتظامی استان زنجان، سرتیپ دوم رحیم جهانبخش


انتهاي خبر // پایگاه خبری پلیس ایران

مشاهده خبر ارسال شده بعد



فهرست اخبار مرتبط


نظر شما درباره اين خبر

 


  • آخرین اخبار
  • پربیننده ترین
  • اخبار گوناگون