نمایش جزئیات خبر / زمان مخابره خبر :1398/6/10      12:9:0    تعداد بازديد كنندگان خبر:168


نسخه چاپی
زیان های اجتماعی ناشی از مصرف مواد مخدر
گروه استان ها_ شرق استان تهران_ مصرف مواد مخدر مبالغ هنگفتی از بودجه یک کشور را به هدر می دهد بخشی از این زیان ها آشکار و قابل محاسبه است و بخشی پنهان و محاسبه آن بسیار مشکل است که در این نوشتار سعی شده به چند مورد از زیان های اجتماعی آن اشاره شود:

 

مواد مخدر و رابطه آن با جرم

علاوه براین که خرید، فروش، حمل و نگهداری انواع مواد مخدر خود نوعی آنومی اجتماعی و جرم محسوب می شود میان برخی از مواد مخدر و ارتکاب جرم رابطه نزدیک وجود دارد.

بین اعتیاد به مواد مخدر هروئین و سایر مواد و ارتکاب جرم گزارش های زیادی منتشر می شود یک معتاد به هروئین برای تهیه مواد مصرفی خود نیاز به پول گزافی دارد که در این میان معتادان برای تهیه پول کافی دست به انواع سرقت و کلاهبرداری می زنند و کار آن ها در برخی مواقع به جرایم سنگین تری نظیر قتل می انجامد.

برابر با گزارش های بررسی مسائل روانی و اجتماعی در تهران که در سنوات گذشته صورت گرفته است نشان داد تأثیر اعتیاد بر میزان جرایم بسیار زیاد و این دو مسأله روابط تنگاتنگی با هم دارند.

در تحقیقی که که در باره 24 هزار زندانی راجع به انگیزه های سرقت صورت گرفت که نتایج حاکی از آن بود که حداقل 25 درصد این جرایم به دلیل اعتیاد افراد رخ داده است و مجرمان در ارتباط با اعتیاد به جرایم دیگری حتی قتل هم دست می زنند.

ارتباط جرم به شکل سازمان یافته نیز در رابطه با مواد مخد وجود دارد و از آنجا که مصرف کننده نمی تواند این مواد را به صورت مجاز تهیه کند برای مصرف مجبور می شود بطور مستقیم و یا غیر مستقیم به شبکه های تولید و یا ترویج این مواد تکیه کند.

با توجه به هزینه ای که معتادان برای تهیه مواد مخدر می پردازند و با توجه به هزینه ای که صرف نگهداری زندانیان به مواد مخدر و بازپروری آن ها می شود ابعاد وسیع زیان های اجتماعی اعتیاد به مواد مخدر روشن می شود.

زیان های فردی مواد مخدر

اعتیاد زیان های جبران ناپذیری بر سلامت فرد وارد می کند. کسی که این مواد به میزان زیاد مصرف می کند احتمال بیشتری دارد که به طور عمد و یا غیر عمد کشته شود و یا دست به خودکشی بزند.

اعتیاد نیز زندگی افراد را از راه های مختلف از جمله بیکار شدن، از هم پاشیدن خانواده یا کشانده شدن به جرم یا جنایت تحت تاثیر قرار می دهد. زیان های فردی ناشی از مصرف مواد مخدر در زندگی مصرف کنندگان و یا گروهی که فرد به آن تعلق دارد غیر قابل تخمین است.

شیوه های درمان و جلوگیری از اعتیاد به مواد مخدر

اعتیاد دارای علل و عوامل مختلفی است. مبارزه با اعتیاد را نیز نمی توان فقط از یک طریق انجام داد آنچه بطور کلی در کشورهای مختلف مشاهده می شود، مراجعه شخص معتاد به درمانگاه های درمان اعتیاد معتادان است. از راه های دیگر مبارزه، قبول آن به صورت یک مسأله اجتماعی است.

چندی است که از معتادان به عنوان بیماران روانی یاد می کنند ولی این بیماری را صرفاً نمی توان در بیمارستان درمان کرد بلکه این بیماران باید در محیط هایی درمان شوند که مستعد تغییر دادن شخصیت این افراد باشد و از طرفی چون علل اعتیاد بطور کلی به تاثیرات متقابل فرد و جامعه در یکدیگر برمی گردد باید اعتیاد را در محیط اجتماعی درمان کرد.

نکته حائز اهمیت دیگر این است که همان قدر که از بین بردن اعتیاد جسمانی در معتاد مهم است، مقابله با تأثیرات روانی بیمار نیز بسیار اهمیت دارد. علت اعتیاد دوباره اکثر معتادان معالجه شده فشار نیازهای جسمانی با مقابله با عکس العمل های جسمانی در برابر اعتیاد نیست، بلکه ناشی از افسردگی، عدم احساس رضایت و مشکلات شخصیتی و اجتماعی است و امروزه کسانی در درمان اعتیاد موفق هستند که سعی می کنند با تغییر رابطه فرد با اعضای گروه تغییر خل و خوی او بر این مشکل غلبه کنند.

جیمز کلمن معتقد است که مواد در موقعیت های خاص برای برخی افراد اهمیت پیدا می کند. افرادی وجود دارند که برای رفع اضطراب و ناراحتی و انطباق خود با مسائل محیطی به سمت مواد مخدر می روند.

از آنجا مصرف مواد مخدر فقط در مراحل اولیه مصرف به رفع اضطراب کمک می کند مورد اقبال و استقبال برخی افراد قرار می گیرد. در بسیاری موارد این راحل انطباق ساده با مسائل زندگی جانشین راه های انطباقی درست و موثر می شود. بنابراین مواد مخدر برای فرد معتاد ضمن اینکه او را از واقعیت ناگورا دور می کند تنش فشار روانی را موقتاً کاهش می دهد و بخصوص احساس نشاط پدید می آورد و در حقیقت فرد را وارد بهشت دروغین می کند.

راه های مبارزه با مواد مخدر

جامعه شناسان مبارزه از طریق اعمال مجازات های شدید را موثر نمی دانند بخصوص هنگامی که مصرف برخی از مواد از نظر افراد جامعه عملی ناهنجار تلقی نشود. آن ها معتقدند جامعه باید از خطرات واقعی این موادها آگاهی کامل پیدا کنند و بخصوص نسل جوان باید از خطرات واقعی برخی از اعتیادآورها نظیر سیگار، الکل، تریاک، قرص ها و آمفیتامین ها و ... مطلع شود. البته کنترل این موارد می بایست همچون گذشته حتی با جدیت بیشتر ادامه یابد و هرگونه تبلیغ و تشویق از طریق جرائد و دیگر وسایل ارتباطی ممنوع باشد. آموزش نسل جوان هم از طریق مدرسه و دانشگاه و نهادهای مردمی عمومی از طریق نشان دادن نتایج اعتیاد بسیار موثر است.

متاسفانه در گذشته زیان های واقعی مواد مخدر و انواع مختلف آن برای نسل جوان و نوجوانان ناشناخته بود و این افراد بر اثر بی اطلاعی از خطرات واقعی این مواد مصرف آن را در میان گروه همسالان وسیله کسب وجهه و مشروعیت خود می شمارند.

در گذشته های نه چندان دور بسیاری از هنجارهای اجتماعی مخالف مصرف برخی از این موادها نبود و همچنان که مصرف تریاک در برخی جوامع توسط افراد محترم جامعه پذیرفته شده است و سیگار و الکل در برخی جوامع عملی نابهنجار محسوب نمی شود که همین امر یک سد محکمی در باره کنترل این رفتارها می باشد.

کنترل مواد مخدر همچون گذشته باید ادامه یابد اما بیشتر از طریق هنجارهای اجتماعی و عملی است. هنجارهای اجتماعی مربوط به مواد مخدر با دادن اطلاعات صحیح و اطلاع از خطرات واقعی آن ها سرانجام به صورت هنجار نیرومند در خواهند آمد و اکثر افراد جامعه آن را خواهند پذیرفت.

بهترین کنترل مواد مخدر هنگامی است که هنجارهای اجتماعی و قوانین اجتماعی مربوط به مواد مخدر هردو با پایه خطرات واقعی آن ها پدید آید و امکانات درمانی متناسب با تعداد معتادان در سطح جامعه فراهم شود. لازم است مراکز تحقیقاتی و درمانی و سازمان های دیگر که برای هدایت و راهنمایی جوانان و نوجوانان فعالیت می کنند نیز لازم و ضروری هست.کوشش برای جلوگیری از مواد مخدر نیز باید همزمان با سایر اقدامات بعمل آید.

در این زمینه جمهوری اسلامی ایران کوشش های وسیعی را شروع و انجام می دهد اما مسئولان و افراد آگاه معتقدند مبارزه با قاچاق مواد مخدر باید در سطح منطقه و با شرکت کشورهای همجوار و بالاخره در سطح جهان با شرکت جدی سایر کشورهای جهان انجام شود که تاکنون همکاری های متقابل کشورها در مقایسه با عملکرد جمهوری اسلامی بسیار ضعیف عمل کرده اند.

زیان رساندن به خود و بدن خود از دیدگاه اسلام

روایت و حدیث های زیادی در پیشگیری از زیان رساندن به بدن و جان و مال مسلمانان وارد شده است که از مجموع آنها بصورت کلی این امر استنباط می شود مصرف انواع مواد مخدر که با مصرف آن برای افراد ضرری را در بر داشته باشد مصرف آن حرام و نامشروع است.

آیه 157 سوره اعراف:

"...وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّ‌مُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ..." ... بر آنان هر طعام پاکیزه و مطبوع را حلال، و هر پلید منفور را حرام می‌گرداند... برابر با تفاسیر و معانی که استنباط می گردد خداوند چیزهای پاک و پاکیزه را حلال کرد و پلیدی ها را حرام نموده است.خبائث جمع خبیث و به معنای پست و زیانبار، ناملایم و پلید. حال مواد مخدر با آثار زیان باری که برای جسم و روح انسان می گذارد بدون شک از مصادیق بارز خبائث می باشد که می توان عنوان کرد شامل مواد مخدرهم می شود.

آیه 195 سوره بقره:

:... وَلَا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ..." یعنی با دست خویش خود را به مهلکه نیاندازید. در این آیه هر اقدامی که به طور مستقیم و یا غیر مستقیم به نابودی و تباهی و هلاک منجر می شود صریحاً نهی شده و بدون شک یکی از مصادیق آن این است که افراد جامعه اقدام به خرید و فروش و مصرف انواع مواد مخدر ننماید. آثار منفی و ویرانگر مواد مخدر بر جسم و روح انسان چیزی است که هیچ کس نمی تواند در آن تردیدی داشته باشد.

اعتیاد و نظر فقها

با توجه به اینکه بسیاری از مواد مخدر کنونی و به اشکال امروزی در زمان صدر اسلام وجود خارجی نداشت که حکم آن مورد پرسش از حضرت رسول اکرم(ص) مورد پرسش واقع شود، لکن فقها و کاوشگران متن های دستورهای اسلامی با الهام گرفتن از اصول کلی قرآن مجید، حدیث ها و استمداد از ادارک و شناخت عقلی فتوا داده اند که مصرف مواد مخدر حتی تریاک بدون ضرورت معالجه و مداوا حرام است.

روایات

روایتی از امام صادق (ع) در کتاب تحف العقول ذکر شده که تمام چیزهایی که در آن ضرری برای بدن انسان وجود داشته باشد از حبوبات و محصولات، خوردن آن حرام است ... و هر آنچه برای انسان خوردنش زیان آور باشد مثل گیاهان سمی و کشنده و امثال آن و هرنوع سمی که باشد خوردنش حرام است که مرحوم صاحب جواهر به این روایت استناد کرده و حکم به حرمت اعتیاد و مصرف مواد مخدر نموده است.

شهید ثانی در شرح لمعه ضابطه حرمت مواد زیانبار را اضرار به بدن و افساد مزاج دانسته و و می گوید که ضابطه اشیای حرام این است که موجب زیان برای بدن باشد و مزاج را به فساد بکشاند.

امام خمینی (ره) در تحریر وسیله چنین فرمودند: حرام است خوردن هر چیزی که به بدن زیان می رساند.*

منابع:

  1. جامعه شناسی انحرافات اجتماعی
  2. مطالعه موردی و برآورد اجتماعی بررسی روند و علل اعتیاد به مواد مخدر و ارائه راهکارها برای کاهش آن در حوزه استحفاظی فرماندهی انتظامی شرق تهران

گردآورنده: سروان محمدطاهر شیخی_اداره برآود اجتماعی و افکارسنجی معاونت اجتماعی ویژه شرق استان تهران

 


انتهاي خبر // پایگاه خبری پلیس ایران

مشاهده خبر ارسال شده بعد



فهرست اخبار مرتبط


نظر شما درباره اين خبر

 


  • آخرین اخبار
  • پربیننده ترین
  • اخبار گوناگون